યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ યુદ્ધવિરામ માટે આતુર જણાય છે, પરંતુ ઈરાને કોઈપણ કરાર અથવા વાટાઘાટને ‘હવે નહીં અને ક્યારેય નહીં’ તરીકે વર્ણવ્યું છે. એવું લાગે છે કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ પાકિસ્તાની ફિલ્ડ માર્શલ મુનીરની મદદથી યુદ્ધવિરામનું કોઈ સ્વરૂપ શોધી રહ્યા છે, પરંતુ ઈરાનના પ્રવક્તાએ આવી કોઈપણ વાતચીત અથવા પ્રયાસોને નકારી કાઢ્યા છે. આજે ઈરાન કડવાશ અને રોષથી ભરેલું છે. તેના પ્રવક્તાએ એવો સંકેત પણ આપ્યો છે કે ટ્રમ્પ જેવી વ્યક્તિ સાથે કોઈ વાતચીત કે સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં.
વ્યાપક રીતે કહીએ તો, ઈરાન માંગ કરે છે કે અમેરિકા સ્વીકારે કે તેણે હુમલો કર્યો છે અને ખાતરી આપે છે કે તે ફરી ક્યારેય હુમલો કરશે નહીં. કોઈપણ મંત્રણા કે યુદ્ધવિરામ તરફ આગળ વધવાની ઈરાનની આ માંગ ખોટી નથી. કોઈપણ દેશ તેની સુરક્ષાની ખાતરી માંગશે, તો જ તે કોઈપણ કરાર અથવા યુદ્ધવિરામ માટે તૈયાર થશે. કોઈપણ પશ્ચિમ એશિયાઈ દેશ અમેરિકાના વલણ કે ઈતિહાસને કેવી રીતે ભૂલી શકે? અમેરિકન નીતિ અથવા વ્યૂહરચના તેના હિતોને એકપક્ષીય રીતે સુરક્ષિત કરવાની રહી છે.
શું અમેરિકા ખરેખર યુદ્ધવિરામ ઈચ્છે છે?
અહીં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે શું અમેરિકા ખરેખર યુદ્ધવિરામ ઈચ્છે છે? જો તે સમાધાન ઈચ્છે છે, તો તે શા માટે પશ્ચિમ એશિયામાં 1,000 વિશેષ સૈનિકો તૈનાત કરી રહ્યો છે? આ સૈનિકો પેરાશૂટ વડે લેન્ડિંગ કરીને ગ્રાઉન્ડ કોમ્બેટમાં નિષ્ણાત છે, તો શું ઈરાનમાં ગ્રાઉન્ડ કોમ્બેટ શરૂ થવાની છે? ઈરાનના પડોશી અફઘાનિસ્તાનમાં ભૂમિ યુદ્ધનો કરુણ ઈતિહાસ લોકો ભૂલી શક્યા નથી, જે અમેરિકા લખી ચૂક્યું છે. આખરે, તેણે અફઘાનિસ્તાનથી નિરાશ અને પરેશાન થઈને પરત ફરવું પડ્યું. જમીની યુદ્ધ તરફ આગળ વધવાનો અર્થ એ છે કે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલને હવાઈ યુદ્ધમાં જોઈએ તેવી સફળતા મળી રહી નથી. એક અઠવાડિયું વિચારીને શરૂ થયેલું યુદ્ધ 26 દિવસ સુધી ચાલુ છે અને સમગ્ર વિશ્વ તેના પરિણામો ભોગવી રહ્યું છે.
દરરોજ એકપક્ષીય દાવા કરે છે
તેમના સ્વભાવ પ્રમાણે, ટ્રમ્પ લગભગ દરરોજ એકપક્ષીય દાવા કરી રહ્યા છે. એવો પણ દાવો છે કે ઈરાન સમાધાન કરવા માંગે છે. આના જવાબમાં ઈરાને શું કહ્યું છે તેના પર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. ઈરાને કહ્યું છે કે, ‘તમારી હારને સમજૂતી ન કહો. તમારા ખાલી વચનોનો યુગ પૂરો થયો છે. શું તમારી આંતરિક તકરાર એટલી હદે પહોંચી ગઈ છે કે તમે ફક્ત તમારી જ વાત કરો છો? તે સ્પષ્ટ છે કે ઈરાન હવે એવું કોઈ પગલું નહીં ભરે જેનાથી દુનિયાને તેની હારનો કોઈ સંદેશ જાય. આજે સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે અમેરિકા યુદ્ધવિરામ માટે શરતો તૈયાર કરે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 15 મુદ્દાની યુદ્ધવિરામ યોજના ઓફર કરી છે. બીજી તરફ ઈરાનની પાંચ મુખ્ય માંગણીઓ છે. જેમ કે, યુદ્ધનો તાત્કાલિક અંત, ઈરાન પર ભવિષ્યમાં કોઈ સૈન્ય હુમલા નહીં, નુકસાન માટે ઈરાનને વળતર, હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર ઔપચારિક નિયંત્રણ, મિસાઈલ પ્રોગ્રામ પર કોઈ પ્રતિબંધ નહીં.
