ભગવાન શિવને સમર્પિત પ્રદોષ વ્રતનું હિન્દુ ધર્મમાં વિશેષ મહત્વ છે. આ વ્રત મહિનામાં બે વાર (શુક્લ અને કૃષ્ણ પક્ષની ત્રયોદશી તિથિએ) રાખવામાં આવે છે. માર્ચ 2026 માં ત્રીજો અને છેલ્લો પ્રદોષ વ્રત 30 માર્ચ, 2026 સોમવારના રોજ આવી રહ્યો છે. તે સોમવાર હોવાથી તેને સોમ પ્રદોષ વ્રત કહેવામાં આવશે. આ વ્રતનું પાલન અને યોગ્ય રીતે પૂજા કરવાથી ભગવાન શિવ પ્રસન્ન થાય છે અને ભક્તોને સુખ, શાંતિ, સ્વાસ્થ્ય અને તેમની મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે. જેઓ પ્રથમ વખત આ વ્રત કરી રહ્યા છે તેમના માટે અહીં સંપૂર્ણ માહિતી આપવામાં આવી છે.
સોમ પ્રદોષ વ્રત 2026 તારીખ અને સમય
દ્રિક પંચાંગ અનુસાર, ચૈત્ર મહિનાની શુક્લ પક્ષ ત્રયોદશી તિથિ 30 માર્ચ, 2026ના રોજ સવારે 7:09 વાગ્યે શરૂ થશે અને 31 માર્ચ, 2026ના રોજ સવારે 6:55 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. ઉદયા તિથિના આધારે, સોમ પ્રદોષ વ્રત 30 માર્ચ, 260, સોમવારના રોજ મનાવવામાં આવશે.
પ્રદોષ વ્રતની પૂજાનો સમય
પ્રદોષ કાળમાં સૂર્યાસ્ત પછી પ્રદોષ વ્રત પૂજા કરવામાં આવે છે. 30 માર્ચ, 2026 ના રોજ પ્રદોષ કાલનો સમય સાંજે 6:13 થી 8:33 સુધીનો રહેશે. આ મુહૂર્ત અઢી કલાકથી ઓછા સમયનો છે, તેથી આ સમયગાળામાં પૂજા પૂર્ણ કરો. સૂર્યાસ્ત પછી 24 મિનિટ પછી સૌથી શુભ સમય શરૂ થાય છે.
સોમ પ્રદોષ વ્રતની પૂજા પદ્ધતિ
- સવારે વહેલા ઉઠો, સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરો.
- સાંજે પ્રદોષ કાળમાં શિવ મંદિરમાં અથવા ઘરમાં પૂજા સ્થાન પર શિવલિંગની સ્થાપના કરો.
- શિવલિંગ પર ગંગાજળ, દૂધ, દહીં, મધ, ઘી અને સાકરથી પંચામૃત અભિષેક કરો.
- બેલપત્ર, આકના ફૂલ, ધતુરા, ચંદન, ફળ અને મીઠાઈઓ અર્પણ કરો.
- ‘ઓમ નમઃ શિવાય’ મંત્રનો જાપ કરો. તેનો ઓછામાં ઓછો 108 વાર જાપ કરવો શુભ છે.
- શિવ પુરાણ અથવા સોમ પ્રદોષ વ્રતની કથા વાંચો અથવા સાંભળો.
- આરતી સાથે પૂજાનો અંત કરો અને પ્રસાદ વહેંચો.
ઉપવાસ કરનારા લોકોએ દિવસભર ફળો ખાવા જોઈએ અને સાંજે પૂજા કર્યા પછી ઉપવાસ તોડવો જોઈએ.
સોમ પ્રદોષ વ્રતના મુખ્ય ઉપાય
- આ દિવસે બેલપત્ર અર્પણ કરવું અને ‘ઓમ નમઃ શિવાય’નો જાપ કરવો એ સૌથી અસરકારક ઉપાય છે.
- ગરીબોને ભોજન કે કપડાનું દાન કરો.
- સોમવારે ચાંદીના વાસણમાં ચાંદીનું દાન કરવું અથવા પાણી પીવું પણ શુભ છે.
- જો કુંડળીમાં ચંદ્ર નબળો હોય તો આ વ્રત વિશેષ લાભ આપે છે.
- પરિણીત મહિલાઓ તેમના પતિના લાંબા આયુષ્ય અને સુખ-સમૃદ્ધિ માટે આ વ્રત રાખી શકે છે.
