નવી દિલ્હી: ગોલ્ડ લોન ભારતના રિટેલ ક્રેડિટ માર્કેટમાં સૌથી મોટા સેગમેન્ટ તરીકે ઉભરી આવી છે. મંગળવારે જારી કરાયેલા રિપોર્ટ અનુસાર કુલ લોન વોલ્યુમમાં તેનો હિસ્સો 36 ટકા અને મૂલ્યની દૃષ્ટિએ લગભગ 40 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે. તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ સોનાની વધતી કિંમતો અને સુરક્ષિત લોન તરફ લોકોનું વધતું વલણ છે.
ટ્રાન્સયુનિયન CIBLના રિપોર્ટ અનુસાર છેલ્લા બે વર્ષમાં ગોલ્ડ લોનની સરેરાશ રકમમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ડિસેમ્બર 2025 ક્વાર્ટરમાં સરેરાશ ગોલ્ડ લોન આશરે રૂ. 1.9 લાખ સુધી પહોંચી હતી, જે આ સેગમેન્ટમાં વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.
રિપોર્ટમાં એ પણ નોંધવામાં આવ્યું છે કે કન્ઝ્યુમર માર્કેટ ઈન્ડિકેટર (CMI), જે ક્રેડિટ માર્કેટની સ્થિતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે, તે ડિસેમ્બર 2025 ક્વાર્ટરમાં વધીને 102 પર પહોંચી ગયું છે. એક વર્ષ પહેલા તે 97 હતો અને સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં 100 હતો. એટલે કે સતત ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં તેમાં સુધારો જોવા મળ્યો છે.
સોનાના ઊંચા ભાવે લોકોને તેમની પાસેના સોનાનો ઉપયોગ કરીને લોન લેવા માટે પ્રેરિત કર્યા છે, જેના કારણે ગોલ્ડ લોનની માંગ અને વિતરણ બંનેમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. અગાઉ ગોલ્ડ લોનનું વર્ચસ્વ દક્ષિણ ભારતમાં વધુ હતું, પરંતુ હવે ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાન જેવા ઉત્તર અને પશ્ચિમી રાજ્યોમાં તે ઝડપથી વધી રહ્યું છે.
હવે વિવિધ પ્રકારના ગ્રાહકો પણ આ સેગમેન્ટમાં જોડાઈ રહ્યા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, પ્રાઇમ અને તેનાથી ઉપરની કેટેગરીના ગ્રાહકો દ્વારા અડધાથી વધુ લોન લેવામાં આવી રહી છે, જે દર્શાવે છે કે ગોલ્ડ લોન હવે મુખ્ય પ્રવાહના ક્રેડિટ વિકલ્પ બની રહી છે.
અહેવાલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે તહેવારો અને GST સંબંધિત અસરને પગલે ક્રેડિટ સપ્લાયમાં થોડી નરમાઈ આવી છે, પરંતુ આ મોસમી કારણોસર છે અને કોઈ કાયમી ઘટાડાનો સંકેત નથી. ખાસ કરીને અર્ધ-શહેરી અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ધિરાણની માંગ મજબૂત રહે છે. કુલ ઋણધારકોમાં નોન-મેટ્રો વિસ્તારોનો હિસ્સો વધીને 54 ટકા થયો છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 3 ટકા વધુ છે. તે જ સમયે, પ્રથમ વખત લોન લેનારા ગ્રાહકોનો હિસ્સો પણ વધીને 15 ટકા થઈ ગયો છે.
દરમિયાન, ઓટો લોન સેગમેન્ટ પણ સ્થિર રહ્યું છે. ખાસ કરીને મિડ-સેગમેન્ટના વાહનોની માંગને કારણે તેમાં સંતુલિત વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે અને ગયા વર્ષની સરખામણીએ પુરવઠો પણ વધ્યો છે.
