ઇઝરાયેલ સોમાલીલેન્ડ સંબંધો: ઈઝરાયેલના તાજેતરના નિર્ણય પર સાઉદી અરેબિયા સહિત ઘણા આરબ અને મુસ્લિમ દેશોએ ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. આ દેશોએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે આ નિર્ણય ખોટો છે અને તેનાથી ક્ષેત્રમાં તણાવ વધી શકે છે.
ઈઝરાયેલના નિર્ણયનો સંયુક્ત વિરોધ
સાઉદી અરેબિયા, ઇજિપ્ત, સોમાલિયા, સુદાન, લિબિયા, બાંગ્લાદેશ, અલ્જેરિયા, પેલેસ્ટાઇન, તુર્કી, ઇન્ડોનેશિયા, પાકિસ્તાન અને કુવૈત સહિત કુલ 16 દેશોના વિદેશ પ્રધાનોએ એક સાથે નિવેદન બહાર પાડ્યું. આ નિવેદનમાં, તમામ દેશોએ ઇઝરાયેલના પગલાની ટીકા કરી હતી જેમાં તેણે સોમાલીલેન્ડ માટે રાજદ્વારી પ્રતિનિધિની નિમણૂક કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
આ દેશોનું કહેવું છે કે આ પગલું આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાની વિરુદ્ધ છે. આ ઉપરાંત, તે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને આફ્રિકન સંઘના નિયમોનું પણ ઉલ્લંઘન કરે છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આવા નિર્ણયો દેશની સાર્વભૌમત્વ અને એકતાને નબળી પાડે છે, જેને સ્વીકારી શકાય નહીં.
સોમાલિયાના સાર્વભૌમત્વનો મુદ્દો
આ દેશોએ સ્પષ્ટ કહ્યું કે ઈઝરાયેલનું આ પગલું સોમાલિયાની સાર્વભૌમત્વ અને ક્ષેત્રીય અખંડિતતાનું ઉલ્લંઘન છે. તેમનું માનવું છે કે આ રીતે કોઈપણ દેશની આંતરિક બાબતોમાં દખલ કરવી ખોટું છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો આવા નિર્ણયો ચાલુ રહેશે તો તે સમગ્ર ક્ષેત્રની શાંતિ અને સ્થિરતાને અસર કરી શકે છે, ખાસ કરીને હોર્ન ઑફ આફ્રિકા ક્ષેત્રની.
કેમ વધ્યો વિવાદ?
વાસ્તવમાં, ઈઝરાયેલે તાજેતરમાં સોમાલીલેન્ડને અલગ દેશ તરીકે માન્યતા આપવાની અને ત્યાં પોતાના પ્રતિનિધિ મોકલવાની જાહેરાત કરી હતી. જે બાદ આ વિવાદ શરૂ થયો હતો.
સોમાલિયાએ આ નિર્ણયનો સખત વિરોધ કર્યો છે. તે કહે છે કે સોમાલીલેન્ડ તેનો હિસ્સો છે અને તેને અલગ દેશ ગણવો તેની સાર્વભૌમત્વની વિરુદ્ધ છે. આ જ કારણ છે કે અન્ય ઘણા દેશો પણ સોમાલિયાના સમર્થનમાં સામે આવ્યા છે.
સોમાલીલેન્ડ શું છે
સોમાલીલેન્ડે 1991 માં પોતાને સોમાલિયાથી અલગ જાહેર કર્યું. આ એવા સમયે થયું જ્યારે સોમાલિયામાં કેન્દ્ર સરકાર પડી ગઈ હતી અને દેશમાં લાંબું ગૃહયુદ્ધ ચાલી રહ્યું હતું.
ત્યારથી સોમાલીલેન્ડ પોતાને અલગ રીતે ચલાવી રહ્યું છે. તેની પોતાની સરકાર, સંસદ, પોલીસ, ચલણ અને પાસપોર્ટ સિસ્ટમ છે. જો કે, ઘણા વર્ષોથી તેને વિશ્વના મોટાભાગના દેશો દ્વારા અલગ દેશ તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી ન હતી.
સોમાલીલેન્ડની વસ્તી લગભગ 6 મિલિયન છે. તે સોમાલિયાના ઉત્તર-પશ્ચિમમાં સ્થિત છે અને જીબુટી અને ઇથોપિયાની સરહદો ધરાવે છે. અહીં આપણું પોતાનું ચલણ ચાલે છે, કર વસૂલવામાં આવે છે અને વેપાર પણ પોતે જ નિયંત્રિત થાય છે.
આગળ શું થઈ શકે છે
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ભવિષ્યમાં આ મામલો વધુ મોટું સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે. જો વિવિધ દેશો આવા નિર્ણયો લે છે, તો તે ક્ષેત્રમાં નવા વિવાદોને જન્મ આપી શકે છે. હાલમાં ઘણા દેશોએ ઈઝરાયેલને પોતાના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરવાની અપીલ કરી છે, જેથી આ ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જળવાઈ રહે.
આ પણ વાંચોઃ યુદ્ધવિરામ કે યુદ્ધની તૈયારી? અમેરિકા THAAD તૈનાત કરી રહ્યું છે, ઈરાન પણ વધારી રહ્યું છે મિસાઈલનો ભંડાર, ખુલાસો!
