ટ્રમ્પ ઈરાન યુદ્ધવિરામ: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે મોટો રાજદ્વારી વળાંક સામે આવ્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વર્તમાન યુદ્ધવિરામને લંબાવવાની જાહેરાત કરી છે. પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર માહિતી આપતા તેમણે કહ્યું કે પાકિસ્તાન દ્વારા કરવામાં આવેલી અપીલ બાદ હુમલાઓ હાલ માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે, જેથી તેહરાન તેની તરફથી સંયુક્ત અને સ્પષ્ટ પ્રસ્તાવ રજૂ કરી શકે.
ટ્રમ્પના મતે પાકિસ્તાનના ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર અને વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફે આ દિશામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમની અપીલને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકાએ હંગામી ધોરણે હુમલા રોકવાનો નિર્ણય લીધો છે. જો કે, આ રાહતને કાયમી માનવામાં આવી રહી નથી, કારણ કે સંપૂર્ણ સૈન્ય તૈયારીઓ ચાલુ રાખવાની સૂચના પણ આપવામાં આવી છે.
ઈરાનની આકરી પ્રતિક્રિયા
આ નિર્ણય પર ઈરાન તરફથી આકરી પ્રતિક્રિયા આવી હતી. ઈરાની સંસદના સ્પીકરના સલાહકાર મહદી મોહમ્મદીએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે “હારનાર પક્ષ શરતો નક્કી કરતું નથી.” તેમણે એમ પણ કહ્યું કે યુદ્ધવિરામ લંબાવવાના અમેરિકાના નિર્ણયથી ઈરાન માટે કોઈ ફરક નથી પડતો. એટલું જ નહીં, તેણે અમેરિકા વિરુદ્ધ સૈન્ય કાર્યવાહીને વધુ તીવ્ર બનાવવાની વાત પણ કરી, જેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે, બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ઓછો થવાને બદલે વધી શકે છે.
ઈરાન સરકાર નબળી છે
ટ્રમ્પે પોતાના નિવેદનમાં દાવો કર્યો છે કે ઈરાનની સરકાર ગંભીર રીતે નબળી પડી ગઈ છે. તેમણે કહ્યું કે વર્તમાન પરિસ્થિતિ એ જ દિશામાં જઈ રહી છે જે અગાઉ અપેક્ષા હતી. તેમણે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે હુમલાઓ બંધ થઈ ગયા હોવા છતાં અમેરિકન સેનાને સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર રહેવા અને ઘેરાબંધી ચાલુ રાખવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
સંઘર્ષ એપ્રિલ 2026 થી ચાલુ છે
ઉલ્લેખનીય છે કે એપ્રિલ 2026માં શરૂ થયેલા અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ બાદ પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થીથી બે સપ્તાહનો યુદ્ધવિરામ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. આ યુદ્ધવિરામ સમાપ્ત થવાનો હતો, પરંતુ અમેરિકાએ તેને લંબાવીને સ્થિતિને હાલ માટે સ્થિર રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. જો કે, બંને પક્ષોના વલણને ધ્યાનમાં રાખીને તેનો કાયમી ઉકેલ માનવામાં આવી રહ્યો નથી.
હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ તણાવનું કેન્દ્ર બની ગયું છે
આ સમગ્ર ઘટના વચ્ચે હોર્મુઝ પર સ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ છે. અમેરિકાએ ઈરાનના બંદરોની નાકાબંધી ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ જળમાર્ગ વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, અને અહીં કોઈ પણ વિક્ષેપ સમગ્ર વિશ્વ પર અસર કરી શકે છે.
ઈરાને અગાઉ આ સ્ટ્રેટને બંધ કરવાની ચેતવણી આપી હતી અને કેટલાક જહાજો પાસેથી ટોલ વસૂલવાનો પ્રયાસ પણ કરવામાં આવ્યો હતો. જવાબમાં અમેરિકાએ નૌકાદળનો ઘેરો વધુ મજબૂત કર્યો. અમેરિકી દળો દ્વારા ઈરાનના ધ્વજવાળા માલવાહક જહાજને જપ્ત કરવાની તાજેતરની ઘટનાએ તણાવમાં વધુ વધારો કર્યો છે.
નાકાબંધીને કારણે દબાણ વધી રહ્યું છે
ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે આ નાકાબંધી ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા પર ભારે દબાણ લાવી રહી છે અને જ્યાં સુધી કોઈ નક્કર સમજૂતી ન થાય ત્યાં સુધી તેને દૂર કરવામાં આવશે નહીં. તે સ્પષ્ટ છે કે અમેરિકા આ વ્યૂહરચના દ્વારા ઈરાનને વાટાઘાટના ટેબલ પર લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
અનિશ્ચિત ભવિષ્ય, વધતું જોખમ
આ ક્ષણે પરિસ્થિતિ ચોક્કસપણે અસ્થાયી શાંતિ તરફ નિર્દેશ કરે છે, પરંતુ બંને દેશોના નિવેદનો અને વ્યૂહરચના દર્શાવે છે કે આ માત્ર વિરામ છે, કાયમી ઉકેલ નથી. જો મંત્રણા આગળ નહીં વધે તો આ તણાવ ફરી એક મોટા સંઘર્ષમાં ફેરવાઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો- નિર્દોષોની હત્યાને ક્યારેય ભૂલી શકાય નહીં… પહેલગામ હુમલાની પ્રથમ વરસી પર પીએમ મોદીએ કહ્યું
