તેહરાન: મધ્ય પૂર્વના અત્યંત સંવેદનશીલ દરિયાઈ માર્ગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ફરી એકવાર તણાવ વધી ગયો છે. ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ બે મોટા માલવાહક જહાજોનો કબજો લઈ લીધો છે. આમાંથી એક જહાજ ભારત તરફ જઈ રહ્યું હતું, જેના કારણે આ ક્ષેત્રમાં ખળભળાટ અને ચિંતા બંને વધી ગઈ છે.
ઈરાનના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર જે જહાજોને રોકવામાં આવ્યા છે તેમના નામ ‘એમએસસી ફ્રાન્સેસ્કા’ અને ‘એપામિનોન્ડાસ’ છે. ઈરાનનો આરોપ છે કે આ જહાજો જરૂરી પરવાનગી વિના આ માર્ગ પરથી પસાર થઈ રહ્યા હતા અને તેમની નેવિગેશન સિસ્ટમ સાથે કથિત રીતે છેડછાડ કરવામાં આવી હતી, જે દરિયાઈ સુરક્ષા માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
ભારત તરફ જતા જહાજ પર કાર્યવાહી
એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ‘એપામિનોન્ડાસ’ નામનું કન્ટેનર જહાજ લાઇબેરિયાના ધ્વજ હેઠળ કામ કરી રહ્યું હતું અને દુબઈના જેબેલ અલી બંદરથી ગુજરાત તરફ રવાના થયું હતું. તેનો અર્થ એ કે તે સીધો ભારતમાં માલ લાવતો હતો.
અહેવાલો અનુસાર, ઈરાની દળોએ પહેલા જહાજને રોકવાની ચેતવણી આપી હતી. પરંતુ જ્યારે જહાજ કથિત રીતે આદેશોનું પાલન કરતું ન હતું, ત્યારે IRGC ગનબોટે તેના પર ગોળીબાર કર્યો હતો. આ કાર્યવાહીમાં જહાજના પુલના ભાગને નુકસાન થયું હોવાનું સામે આવ્યું છે.
અન્ય એક જહાજ પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યું હતું
આ જ ઘટના દરમિયાન ‘એમએસસી ફ્રાન્સેસ્કા’ નામના અન્ય જહાજને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે તેને રોકવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો ત્યારે જહાજ ઈરાનના દરિયાકાંઠાથી લગભગ 6 નોટિકલ માઈલ દૂર હતું. બાદમાં ઈરાની દળોએ તેના પર હુમલો કર્યો અને તેને પોતાના નિયંત્રણમાં લઈ લીધો.
આ ઘટના સાથે જોડાયેલા કેટલાક વીડિયો પણ સામે આવ્યા છે, જેમાં ઈરાની સૈનિકો જહાજમાં ચઢતા જોવા મળે છે. મળતી માહિતી મુજબ, આ બંને જહાજો એક મોટા કાફલાનો ભાગ હતા, જેમાં અન્ય ઘણા જહાજો પણ સામેલ હતા. જો કે, કાફલામાંના કેટલાક જહાજોએ તેમના ટ્રાન્સપોન્ડર્સને બંધ કરી દીધા હતા અને શાંતિપૂર્વક આ વિસ્તાર પસાર કરવામાં સફળ રહ્યા હતા.
પ્રાદેશિક તણાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિસાદ
આ ઘટનાક્રમ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલ યુદ્ધવિરામ સમાપ્ત થવા જઈ રહ્યો હતો. આ દરમિયાન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અચાનક જ યુદ્ધવિરામનો સમયગાળો લંબાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો.
આ હોવા છતાં, ઈરાન દરિયાઈ ગતિવિધિઓને નિયંત્રિત કરવાનું ચાલુ રાખે છે. ઈરાનના વરિષ્ઠ નેતા મોહમ્મદ બાઘર કાલિબાફે સંકેત આપ્યો છે કે વર્તમાન સંજોગોમાં હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને સંપૂર્ણપણે સામાન્ય રીતે ચલાવવી શક્ય નથી.
ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયાને અમેરિકા દ્વારા નાકાબંધીને સમજૂતીનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે. બીજી તરફ અમેરિકાનો દાવો છે કે અત્યાર સુધીમાં 28 જહાજો પરત ફર્યા છે અને સુરક્ષાના કારણોસર દેખરેખ અને પ્રતિબંધ ચાલુ રહેશે.
આ પણ વાંચો- હોર્મુઝ તણાવ વચ્ચે ભારતે રમી રમત! 2030 સુધી રશિયન તેલનો સપ્લાય બંધ નહીં થાય, જાણો પ્લાન
