અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે, વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ તેલ માર્ગોમાંથી એક સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ ચિંતાનો વિષય છે. વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતા નાટો દેશોની નૌકાદળની ગતિવિધિઓ તેજ થઈ ગઈ છે. નાટો જો જુલાઇની શરૂઆતમાં ફરીથી ખોલવામાં ન આવે તો હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થતા જહાજોના સલામત માર્ગને સરળ બનાવવાની રીતો પર ચર્ચા કરી રહ્યું છે. સૈન્ય ગઠબંધનના એક વરિષ્ઠ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રસ્તાવને ઘણા સભ્ય દેશોનું સમર્થન મળ્યું છે પરંતુ હજુ સુધી તમામ સભ્ય દેશોની સહમતિ બની શકી નથી. નાટો દેશોના નેતાઓ 7-8 જુલાઈએ તુર્કીની રાજધાની અંકારામાં મળવા જઈ રહ્યા છે, જ્યાં આ મુદ્દા પર ચર્ચા થઈ શકે છે.
નાટોના વરિષ્ઠ અધિકારી કેએ મંગળવારે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં કહ્યું, ‘પહેલા રાજકીય દિશા નક્કી કરવામાં આવે છે અને પછી યોજના બનાવવામાં આવે છે. શું હું આ શક્યતાને ધ્યાનમાં લઈ રહ્યો છું? ચોક્કસ.’ જો નાટો આવું પગલું ભરે છે તો તેને નાટોની અત્યાર સુધીની રણનીતિમાં મોટો ફેરફાર માનવામાં આવશે. અત્યાર સુધી સાથીઓએ કહ્યું હતું કે તેઓ ત્યારે જ હસ્તક્ષેપ કરશે જ્યારે લડાઈ ઓછી થશે અને બિન-નાટો દેશોને સામેલ કરીને મોટું ગઠબંધન રચાશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વ માટે કેટલું મહત્વનું છે?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાને કારણે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા પર દબાણ વધી રહ્યું છે. વિશ્વના લગભગ પાંચમા ભાગનું તેલ અને એલએનજી આ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે. ફેબ્રુઆરીના અંતમાં અમેરિકા અને ઈરાને બોમ્બમારો શરૂ કર્યા બાદ તેહરાને આ વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ બંધ કરી દીધો હતો. આ પછી, ઊર્જાના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો આવ્યો અને ઘણા દેશોના આર્થિક વિકાસના અંદાજો નીચે આવ્યા. જો કે, હજુ સુધી એ સ્પષ્ટ નથી કે નાટો દેશો વાણિજ્યિક જહાજોની સલામત હિલચાલ કેવી રીતે સુનિશ્ચિત કરશે, કારણ કે તાજેતરમાં અમેરિકા દ્વારા કરવામાં આવેલો આવો જ પ્રયાસ થોડા દિવસોમાં નિષ્ફળ ગયો હતો.
