હિન્દુ ધર્મમાં પૂજાના નિયમોનું વિશેષ મહત્વ છે. પૂજા એ માત્ર એક ધાર્મિક વિધિ નથી પરંતુ ભક્તિ અને સમર્પણનું માધ્યમ છે. આજના ઝડપી જીવન માં ઘણા લોકો ઉભા રહીને પૂજા કરે છે, પરંતુ શાસ્ત્રોમાં આને યોગ્ય માનવામાં આવતું નથી. પૂજા હંમેશા આસન પર બેસીને શાંત સ્થિતિમાં કરવી જોઈએ. ચાલો જાણીએ કે શા માટે ઉભા થઈને પૂજા ન કરવી જોઈએ અને શાસ્ત્રીય નિયમો શું કહે છે.
ઊભા રહીને પૂજા કરવાથી ગેરફાયદા
શાસ્ત્રો અનુસાર, ઉભા રહીને પૂજા કરવી શુભ માનવામાં આવતી નથી. જ્યારે આપણે ઊભા રહીએ છીએ, ત્યારે આપણું મન અસ્થિર રહે છે અને ભક્તિમાં સંપૂર્ણ શરણાગતિ શક્ય નથી. જેના કારણે પૂજાનું પૂર્ણ ફળ મળતું નથી. કેટલાક લોકો ભગવાનની મૂર્તિને ઘરમાં ઊંચી જગ્યા પર રાખે છે, જેના કારણે ઊભા રહીને પૂજા કરવી પડે છે. આ પદ્ધતિ વાસ્તુ અને શાસ્ત્ર બંને વિરુદ્ધ છે. તેનાથી ઘરમાં નકારાત્મક ઉર્જા વધી શકે છે અને તેનાથી આર્થિક નુકસાન અથવા અશાંતિ પણ થઈ શકે છે.
શાસ્ત્રોમાં પૂજાની સાચી પદ્ધતિ
ધાર્મિક ગ્રંથોમાં સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે કે આસન પર બેસીને પૂજા કરવી જોઈએ. પૂજાનો અર્થ થાય છે કે ભગવાનને સંપૂર્ણ શરણાગતિ. જ્યારે આપણે બેસીને પૂજા કરીએ છીએ ત્યારે આપણું શરીર અને મન બંને સ્થિર રહે છે. ઉભા રહીને પૂજા કરવાથી પૂજા અધૂરી રહી જાય છે. પૂજા પછી આરતી વખતે ઊભા રહેવું શુભ માનવામાં આવે છે, પરંતુ પૂજા અને પાઠ હંમેશા બેસીને જ કરવા જોઈએ.
મુદ્રા અને દિશાનું મહત્વ
પૂજા માટે સ્વચ્છ અને પવિત્ર સાદડી હોવી જરૂરી છે. આસન પર બેસીને પૂજા કરવાથી શરીરની ઉર્જા પૃથ્વીની ઉર્જા સાથે જોડાય છે, જેનાથી મનમાં સ્થિરતા અને ઠંડક આવે છે. પૂજા કરતી વખતે મુખ હંમેશા પૂર્વ દિશા તરફ રાખવું જોઈએ. જમણી બાજુ ઘંટ, ધૂપ, અગરબત્તી અને દીવો અને ડાબી બાજુ ફળ, ફૂલ, પાણીનું પાત્ર અને શંખ રાખો. ભગવાનનું આસન તમારા આસન કરતાં ઊંચું હોવું જોઈએ, પરંતુ તમારું આસન ક્યારેય ઈશ્વરના આસન કરતાં ઊંચું ન હોવું જોઈએ.
પૂજા સમયે આ વાતોનું ધ્યાન રાખો
પૂજા શરૂ કરતા પહેલા સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરો. પૂજા દરમિયાન તમારા મનને ભટકવા ન દો. એકાગ્રતાથી ભગવાનનું ધ્યાન કરો. પૂજા કર્યા પછી, તમારી ભૂલો માટે ચોક્કસપણે ભગવાન પાસે ક્ષમા માગો. ઊભા રહીને ક્યારેય મંત્રનો પાઠ કે જાપ ન કરો. પૂજા સ્થળ સ્વચ્છ અને શાંત હોવું જોઈએ. પૂજા રસોડામાં કે બેડરૂમમાં ન કરવી જોઈએ.
