હિંદુ કેલેન્ડર મુજબ અધિક માસના કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્થી તિથિને વિભુવન સંકષ્ટી ચતુર્થી કહેવામાં આવે છે. વર્ષ 2026માં આ વ્રત 3જી જૂને મનાવવામાં આવશે. આ દિવસે ભગવાન ગણેશની પૂજા વિધિ-વિધાનથી કરવામાં આવે છે અને વ્રત રાખવાનું પણ મહત્વ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ગણપતિ બાપ્પાની પૂજા કરવાથી જીવનમાં આવતી સમસ્યાઓ દૂર થાય છે અને સુખ-સમૃદ્ધિના આશીર્વાદ મળે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે સંકષ્ટી ચતુર્થીના દિવસે પૂજાની સાથે કેટલાક નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે. જો આ નિયમોની અવગણના કરવામાં આવે તો પૂજાનું સંપૂર્ણ પરિણામ પ્રાપ્ત થતું નથી.
આવી સ્થિતિમાં આવો જાણીએ આ દિવસે કઈ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
ભગવાન ગણેશને તુલસી ન ચઢાવો
ભગવાન ગણેશની પૂજામાં તુલસીના પાન ચઢાવવું શુભ માનવામાં આવતું નથી. ધાર્મિક કથાઓ અનુસાર, માતા તુલસી અને ભગવાન ગણેશ સાથે જોડાયેલી વાર્તાને કારણે ભગવાન ગણેશને તુલસી ચઢાવવામાં આવતી નથી. તેથી સંકષ્ટી ચતુર્થીના દિવસે પૂજા કરતી વખતે તુલસીને બદલે દુર્વા ઘાસ ચઢાવો. ભગવાન ગણેશને દુર્વા ખૂબ જ પ્રિય માનવામાં આવે છે.
ચંદ્ર જોઈને જ ઉપવાસ તોડવો
ચંદ્રદર્શન પછી સંકષ્ટી ચતુર્થી વ્રત તૂટી જાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે રાત્રે ચંદ્રના દર્શન કરીને તેને જળ અને દૂધ અર્પણ કરીને જ વ્રત તોડવું જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર જો ચંદ્રના દર્શન કર્યા વિના વ્રત પૂર્ણ કરવામાં આવે તો વ્રતનું પૂર્ણ ફળ મળતું નથી.
બિનઆરોગ્યપ્રદ ખોરાકથી દૂર રહો
આ દિવસે સદાચારી જીવનશૈલી અપનાવવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. સંકષ્ટી ચતુર્થીના દિવસે માંસ, શરાબ, લસણ અને ડુંગળી જેવા તામસિક પદાર્થોનું સેવન ન કરવું જોઈએ. વ્રત રાખનારા લોકોએ શુદ્ધ અને સાત્વિક આહાર લેવો જોઈએ. તેનાથી મન અને શરીર બંને સકારાત્મક રહે છે.
