અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી ઈરાન સાથે અંતિમ અને વ્યાપક સમજૂતી ન થાય ત્યાં સુધી તેહરાનની સ્થગિત સંપત્તિઓને મુક્ત કરવામાં આવશે નહીં અને આર્થિક પ્રતિબંધોમાં કોઈ છૂટ આપવામાં આવશે નહીં. NBC ન્યૂઝના કાર્યક્રમ ‘મીટ ધ પ્રેસ’માં આપેલા એક ખાસ ઈન્ટરવ્યુમાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે લેબનોન આ કરારનો ભાગ નહીં બને. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આર્થિક દબાણમાં કોઈપણ ઘટાડો ત્યારે જ થશે જ્યારે ઈરાન એક વ્યાપક સોદા માટે સંમત થાય અને તેની તમામ પ્રતિબદ્ધતાઓનું સખતપણે પાલન કરે.
જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું કામચલાઉ કરાર થાય તે પહેલાં તેમને પ્રતિબંધોમાં રાહત અથવા સંપત્તિ ફ્રીઝ કરી શકાય છે, ટ્રમ્પે જવાબ આપ્યો કે પછીથી… હા. જો તેઓ સારું વર્તન કરશે અને યોગ્ય કાર્ય કરશે તો અમે આગળ વધીશું. આ દરમિયાન ટ્રમ્પે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ લેબનોન પર તેહરાન સાથેના કોઈપણ ટૂંકા ગાળાના કરારમાં સામેલ કરવા માટે કોઈ દબાણ નથી કરી રહ્યા. તેણે કહ્યું કે મને લાગે છે કે તેઓ તેને જોવા માંગશે, પરંતુ હું તેનો આગ્રહ નથી કરી રહ્યો.
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે કહ્યું કે ભવિષ્યમાં કોઈપણ સમજૂતીમાં ઈરાનને પરમાણુ હથિયારો વિકસાવવાથી રોકવા ઉપરાંત અન્ય મહત્વપૂર્ણ શરતોનો સમાવેશ થશે. તેમણે સંકેત આપ્યો કે અમેરિકા અને ઈરાન ઈરાનના અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમને દૂર કરવા અને તેનો નાશ કરવા માટે સાથે મળીને કામ કરશે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે જો અમે આ સમજૂતી કરીએ છીએ કે અમે હવે મૈત્રીપૂર્ણ છીએ, તો અમે બધા સાથે મળીને જઈશું. આ અમારું સાધન હશે. અમે તેને બહાર લઈ જઈશું અને તેનો નાશ કરીશું… ભલે તે જગ્યા પર હોય કે બહાર લઈ જવામાં આવે. તેમણે ચેતવણી પણ આપી હતી કે જો મંત્રણા નિષ્ફળ જશે તો અમેરિકા ‘ખૂબ જ મજબૂત સૈન્ય કાર્યવાહી’ કરશે.
બીજી તરફ ઈરાને ટ્રમ્પના દાવાઓને સતત નકારી કાઢ્યા છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બગાઈએ જણાવ્યું હતું કે સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ટ્રાન્સફર કરવા માટે કોઈ સમજૂતી થઈ નથી અને ન તો આવો કોઈ પ્રસ્તાવ મંત્રણામાં કરવામાં આવ્યો હતો. તમને જણાવી દઈએ કે અમેરિકન અને ઈઝરાયલની સેનાએ 28 ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર હુમલા શરૂ કર્યા હતા. હુમલા પછી ઈરાનના પરમાણુ સ્થળો વિશે ઘણી અનિશ્ચિતતા રહે છે.
ઈન્ટરનેશનલ એટોમિક એનર્જી એજન્સી (IAEA) અનુસાર, જૂન 2025માં હુમલા પહેલા ઈરાન પાસે લગભગ 440 કિલોગ્રામ 60 ટકા સમૃદ્ધ યુરેનિયમ હતું, જે 2015ના પરમાણુ કરાર હેઠળ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં ઘણું વધારે હતું. હાલમાં બંને પક્ષો વચ્ચે વાતચીત ચાલી રહી છે, પરંતુ બંને પક્ષો તરફથી કડકાઈ લેવામાં આવી રહી છે.
