વેનેઝુએલામાં બે એક પછી એક વિનાશકારી ભૂકંપે સમગ્ર વિશ્વને આંચકો આપ્યો છે. આ કુદરતી આફતમાં અનેક ઈમારતો ધરાશાયી થવાની આશંકા છે અને મોટી સંખ્યામાં લોકો ઘાયલ થઈ શકે છે. આજે વેનેઝુએલામાં રાષ્ટ્રીય રજા હતી અને સ્થાનિક સમય અનુસાર 18:04 વાગ્યે (23:04 BST) ભૂકંપ આવ્યો ત્યારે ઘણા લોકો તેમના ઘરોમાં હોઈ શકે છે. ધરતીકંપ રાજધાની કારાકાસની પશ્ચિમે એક વિસ્તારમાં ત્રાટક્યો હતો અને તે સમગ્ર દેશમાં અને છેક બોગોટા, કોલંબિયા સુધી અનુભવાયો હતો.
એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે વેનેઝુએલામાં 1900 પછીનો આ સૌથી મોટો ભૂકંપ છે, જેમાં ઘણા લોકોના મોતની આશંકા છે. આવી સ્થિતિમાં, સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે એક જ દિવસમાં અચાનક આટલા બે મોટા ભૂકંપ કેમ આવ્યા? તેની પાછળ વૈજ્ઞાનિકોએ જે કારણ આપ્યું છે તે ખૂબ જ ચોંકાવનારું છે.
ભૂકંપ પાછળનું ‘ડરામણું રહસ્ય’ શું છે?
યુએસ જિયોલોજિકલ સર્વે (યુએસજીએસ)ના રિપોર્ટ અનુસાર વેનેઝુએલા ખૂબ જ સંવેદનશીલ સિસ્મિક ઝોનમાં આવેલું છે. અહીં પૃથ્વીની અંદર, બે વિશાળ ટેક્ટોનિક પ્લેટ – કેરેબિયન પ્લેટ અને સાઉથ અમેરિકન પ્લેટ – મળે છે. વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આજે આવેલા આ બે ભૂકંપમાંથી બીજો અને સૌથી મોટો ભૂકંપ ‘છીછરા સ્ટ્રાઇક-સ્લિપ ફોલ્ટિંગ’ને કારણે થયો હતો.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, જ્યારે આ બે પ્લેટો વચ્ચેની તિરાડો ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધે છે, ઉપર અને નીચેને બદલે આડી રીતે એકબીજા સામે ઘસવામાં આવે છે, ત્યારે પૃથ્વી ભયંકર રીતે ધ્રૂજે છે. યુએસજીએસનું કહેવું છે કે એક જ દિવસે આ બે ભૂકંપની ઘટના દર્શાવે છે કે પૃથ્વીની નીચે પ્લેટો તૂટવાની અને એકબીજા સાથે અથડાવાની ખૂબ જ જટિલ પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.
હવામાનશાસ્ત્ર અને ભૂસ્તરશાસ્ત્ર એજન્સીઓએ ચેતવણી આપી છે કે વધુ શક્તિશાળી ધરતીકંપો, જે મોટા પાયે વિનાશ સર્જે છે, હજુ પણ આવી શકે છે. રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલય અને એએફપી ન્યૂઝ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, બુધવારે પ્રથમ ભૂકંપ બાદ વેનેઝુએલામાં 20 થી વધુ આફ્ટરશોક્સ અનુભવાયા છે.
