ફાંસીની સજા અને સેંકડો કેસ હોવા છતાં શેખ બાંગ્લાદેશ કેમ પાછા ફરે છે?

નવી દિલ્હીઃ બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન અને અવામી લીગના વડા શેખ હસીનાએ લગભગ 22 મહિના પછી આ વર્ષે પહેલીવાર બાંગ્લાદેશ પાછા ફરવાની ઈચ્છા જાહેરમાં વ્યક્ત કરી છે. તેમના નિવેદન બાદ ઢાકા અને નવી દિલ્હી બંનેમાં રાજકીય ગરમાવો વધી ગયો છે. હસીના વિરુદ્ધ બાંગ્લાદેશમાં સેંકડો કેસ નોંધાયેલા છે અને એક કેસમાં તેને ફાંસીની સજા પણ થઈ છે. આવી સ્થિતિમાં તેની સંભવિત વાપસીને લઈને ઘણી ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે.

78 વર્ષીય શેખ હસીનાના ભારત આવ્યા બાદ બાંગ્લાદેશમાં અવામી લીગની રાજકીય ગતિવિધિઓ લગભગ થંભી ગઈ હતી. પાર્ટી પર પ્રતિબંધ છે અને નેતૃત્વ પર સતત સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. પાર્ટીની અંદર નવા નેતૃત્વની માંગ વધી રહી હતી. એવું માનવામાં આવે છે કે જો હસીનાએ પાર્ટીની કમાન અન્ય કોઈ નેતાને સોંપી હોત તો ભવિષ્યમાં સંગઠન પર તેમના પરિવારનો પ્રભાવ નબળો પડી શકે છે.

આવી સ્થિતિમાં તેમણે પોતે બાંગ્લાદેશ પરત ફરીને પાર્ટીનું નેતૃત્વ સંભાળવાનો સંકેત આપ્યો છે. આ પહેલા પણ હસીના વિપક્ષમાં રહીને સક્રિય રાજનીતિ કરી રહી છે.

તાજેતરના ઘટનાક્રમે બાંગ્લાદેશના રાજકારણમાં નવી ચર્ચાઓને જન્મ આપ્યો છે.

સ્થાનિક ચૂંટણીમાં રાહત: ચૂંટણી પંચે તાજેતરમાં અવામી લીગના કાર્યકરોને આગામી પંચાયત ચૂંટણીમાં અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડવાની મંજૂરી આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ માટે એફિડેવિટ આપવાની શરત રાખવામાં આવી છે. માનવામાં આવે છે કે શાસક પક્ષના પ્રમાણમાં નરમ વલણ બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. દેશમાં વર્ષના અંત સુધીમાં પંચાયતની ચૂંટણીઓ પ્રસ્તાવિત છે.

જમાત-એ-ઈસ્લામી પર પ્રતિબંધની માંગ: સંસદમાં જમાત-એ-ઈસ્લામી પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગણી કરવામાં આવી હતી. શાસક પક્ષના સાંસદ રફીકુલ ઈસ્લામે આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો, જ્યારે સરકારના મંત્રી અને વરિષ્ઠ નેતા ફખરુલ ઈસ્લામ આલમગીરે કહ્યું કે જમાતે 1971ની ઘટનાઓ માટે હજુ સુધી માફી માંગી નથી.

જમાતનો આરોપઃ જમાત-એ-ઇસ્લામીના સાંસદ એટીએમ અઝહરે આક્ષેપ કર્યો હતો કે સરકાર અવામી લીગને રાજકીય મુખ્ય પ્રવાહમાં પરત લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. તેમનો દાવો છે કે જમાતને નબળી પાડવા અને શેખ હસીનાને વિપક્ષની ભૂમિકામાં સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
શેખ હસીના વિરુદ્ધ 663 કેસ નોંધાયેલા છે

ટ્રાન્સપરન્સી ઈન્ટરનેશનલ બાંગ્લાદેશ અનુસાર શેખ હસીના વિરુદ્ધ કુલ 663 કેસ નોંધાયેલા છે. જેમાંથી 453 કેસ હત્યા સાથે જોડાયેલા હોવાનું કહેવાય છે. આ સિવાય ભ્રષ્ટાચાર અને પદનો દુરુપયોગ સહિતના અન્ય આરોપો પણ તેમની સામે લગાવવામાં આવ્યા છે. તેના પરિવારના ઓછામાં ઓછા સાત સભ્યો પણ વિવિધ કેસોનો સામનો કરી રહ્યા છે.

અત્યાર સુધીમાં પાંચ કેસમાં કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો છે. જેમાં હસીનાને માનવતા વિરુદ્ધના અપરાધો સાથે જોડાયેલા કેસમાં મોતની સજા સંભળાવવામાં આવી છે. આ કેસ 2024ના બળવા દરમિયાન કથિત રીતે વિરોધીઓની હત્યાનો આદેશ આપવાના આરોપોથી સંબંધિત છે.

જુલાઈ 2024 માં બાંગ્લાદેશમાં વ્યાપક વિરોધને પગલે, 5 ઓગસ્ટ 2024 ના રોજ શેખ હસીનાની સરકારને ઉથલાવી દેવામાં આવી હતી. આ પછી તે તેના સંબંધીઓ સાથે ભારત આવી હતી. ત્યારથી તે નવી દિલ્હીમાં રહે છે. હવે તેમની બાંગ્લાદેશ પરત ફરવાની જાહેરાતથી દેશના રાજકારણમાં નવા સમીકરણો અને સંભવિત ફેરફારોની અટકળો તેજ થઈ ગઈ છે.