IWT: ભારત દ્વારા સિંધુ જળ સંધિને હંગામી ધોરણે સ્થગિત કર્યા બાદ પાકિસ્તાન તરફથી સતત આકરી પ્રતિક્રિયાઓ આવી રહી છે. આ ક્રમમાં પાકિસ્તાનના ક્લાઈમેટ ચેન્જ મિનિસ્ટર મુસાદિક મલિકે ભારતને ચેતવણી આપી હતી કે જો કોઈએ પાકિસ્તાનના જળ અધિકારમાં દખલ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો તો જડબાતોડ જવાબ આપવામાં આવશે.
આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ભારતે એપ્રિલ 2025માં પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ 1960ની સિંધુ જળ સંધિને અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. તે હુમલામાં 26 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો હતો, જેમાંથી મોટાભાગના પ્રવાસીઓ હતા. ભારતે તે સમયે કહ્યું હતું કે “લોહી અને પાણી એક સાથે વહી ન શકે.”
પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં ભારત પર લગાવવામાં આવ્યા આરોપ
સોમવારે પાકિસ્તાનના માહિતી મંત્રી અતાઉલ્લાહ તરાર સાથે સંયુક્ત પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન મુસાદિક મલિકે આરોપ લગાવ્યો કે ભારત પાણી પુરવઠાને નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે જો પાકિસ્તાનના જળ અધિકારો પર અસર થશે તો તેના ગંભીર પરિણામો આવશે.
મલિકે કહ્યું કે પાકિસ્તાન પહેલા જ સ્પષ્ટ કરી ચુક્યું છે કે તેના હિસ્સાના પાણીમાં કોઈપણ પ્રકારની દખલગીરી સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. તેણે દાવો કર્યો હતો કે તેમનો દેશ તેના હિતોની રક્ષા કરવા સક્ષમ છે અને તેણે અગાઉ પણ તેની પ્રતિક્રિયા દર્શાવી છે.
‘પાણી રોકવાનો કોઈને અધિકાર નથી’
મુસદ્દીક મલિકે એમ પણ કહ્યું કે ઉપરના ભાગમાં સ્થિત દેશને નીચેના ભાગમાં સ્થિત દેશનું પાણી રોકવાનો અધિકાર ન હોવો જોઈએ. તેમણે દલીલ કરી હતી કે વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય નદીઓનું પાણી કોઈપણ વિવાદ વિના વહે છે અને પાકિસ્તાન આ મુદ્દો આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ઉઠાવશે.
સિંધુ જળ સંધિ શું છે?
વિશ્વ બેંકની મધ્યસ્થી હેઠળ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે 1960માં સિંધુ જળ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કરાર હેઠળ સિંધુ નદી પ્રણાલીની છ મોટી નદીઓનું પાણી બંને દેશો વચ્ચે વહેંચવામાં આવ્યું હતું.
કરાર મુજબ, ભારતને રાવી, બિયાસ અને સતલજ જેવી પૂર્વીય નદીઓનો ઉપયોગ મળ્યો, જ્યારે સિંધુ, ઝેલમ અને ચિનાબ જેવી પશ્ચિમી નદીઓનું મોટા ભાગનું પાણી પાકિસ્તાનમાં ગયું. જો કે, ભારતને નિયત શરતો હેઠળ પશ્ચિમી નદીઓ પર સિંચાઈ અને હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ વિકસાવવાનો પણ અધિકાર છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ભારતે એપ્રિલ 2025 સુધી ત્રણ યુદ્ધો છતાં આ સંધિ ચાલુ રાખી હતી. જો કે, પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ, ભારતે પ્રથમ વખત તેને અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો, ત્યારબાદ આ મુદ્દે બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે.
આ પણ વાંચોઃ ફાંસીની સજા અને સેંકડો કેસ હોવા છતાં શેખ હસીના બાંગ્લાદેશ કેમ પરત ફરી રહી છે? રાજકીય ઉથલપાથલ વધી
