અમેઠી. ભારતીય સૈન્ય માટે સ્વદેશી AK-203 રાઈફલે હવે ભારતમાં સંપૂર્ણ રીતે ઉત્પાદિત થવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન પાર કર્યું છે. અમેઠી જિલ્લાના મુન્શીગંજ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં સ્થિત ઓર્ડનન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ ફેક્ટરીમાં બનાવવામાં આવી રહેલી આ આધુનિક રાઈફલનું નામ ‘શેર’ રાખવામાં આવ્યું છે. ફેક્ટરીમાં તેનું ઉત્પાદન સતત વધારવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે અને ટૂંક સમયમાં જ સંપૂર્ણ સ્વદેશી ઘટકોમાંથી બનેલી રાઈફલ્સનું કન્સાઈનમેન્ટ ભારતીય સેનાને સોંપવાની યોજના છે. AK-203ના ઉત્પાદન અને સ્વદેશીકરણની પ્રગતિ અંગે મેજર જનરલ સુધિશ કુમાર શર્માએ કહ્યું કે ભારતીય સેના માટે રાઈફલ બનાવવાની પ્રક્રિયા ઘણા વર્ષોથી વિકસિત થઈ છે. હવે તેનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ માઈલસ્ટોન એ છે કે રાઈફલના તમામ ઘટકો ભારતમાં જ બની રહ્યા છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે ટૂંક સમયમાં 100 ટકા ભારતીય ઘટકોથી બનેલી રાઈફલો ટ્રાયલ માટે સેનાને સોંપવામાં આવશે. મેજર જનરલ સુધિશ કુમાર શર્માએ IANS ને જણાવ્યું કે લગભગ 2019 માં, ભારતીય સેના અને સંરક્ષણ મંત્રાલયે ભારતમાં AK-203 રાઇફલ્સ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ માટે રશિયાથી ભારતમાં ટેકનોલોજી લાવવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. આ પછી, સરકાર અને સંબંધિત સંસ્થાઓ વચ્ચે કરાર કરવામાં આવ્યા અને IRRPL નામની કંપનીની રચના કરવામાં આવી.
ભારતમાં ઉત્પાદન માટે ટેક્નોલોજી લાવવા અને ફેક્ટરી સ્થાપવાની પ્રક્રિયામાં ઘણા વર્ષો લાગ્યા. આ પછી, 2023 માં અમેઠીની ફેક્ટરીમાં પ્રથમ AK-203 રાઈફલ બનાવવામાં આવી હતી. તે સમયે રાઈફલમાં લગભગ 5 ટકા ભારતીય અને 95 ટકા રશિયન ઘટકો હતા. ઑગસ્ટ 2023 અને ઑગસ્ટ 2026 વચ્ચે સ્વદેશીકરણની દિશામાં મોટો ફેરફાર થયો છે. હવે ભારતમાં રાઈફલના 100 ટકા ઘટકોનું ઉત્પાદન થઈ રહ્યું છે. એટલે કે, માત્ર ત્રણ વર્ષમાં, રાઇફલનું ઉત્પાદન વિદેશી ઘટકો પર નિર્ભર રહેવાથી સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ઉત્પાદન તરફ ગયું છે.
તેમણે કહ્યું કે અત્યાર સુધી ભારતીય સેનાને અલગ-અલગ સ્તરની લગભગ 55 હજાર AK-203 રાઈફલો સોંપવામાં આવી છે. આ સાથે હવે 100 ટકા ભારતીય ઘટકોથી બનેલી રાઈફલ્સના ટ્રાયલ માટેની તૈયારીઓ કરવામાં આવી રહી છે. ફેક્ટરીમાં શરૂઆતમાં આવી 10 રાઈફલ્સ બનાવવાની યોજના છે. આ રાઈફલોનું પરીક્ષણ પૂર્ણ કર્યા બાદ તેને યુઝર ટ્રાયલ માટે ભારતીય સેનાને સોંપવામાં આવશે. સપ્ટેમ્બર 2026ના અંત સુધીમાં આ 10 રાઈફલ્સ તૈયાર કરીને પરીક્ષણ બાદ સેનાને આપવાનું લક્ષ્ય નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.
મેજર જનરલે AK-203ને પ્રમાણમાં સરળ ડિઝાઇનવાળી આધુનિક રાઇફલ તરીકે વર્ણવી હતી. તેમણે કહ્યું કે રાઈફલમાં લગભગ 50 મુખ્ય ઘટકો છે. આ મુખ્ય ઘટકોની અંદર, નાના ભાગોનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેને અલગથી ગણવામાં આવે તો સંખ્યા લગભગ 180 સુધી પહોંચે છે. તમામ ઘટકો હવે ભારતમાં બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. તે ગેસ સંચાલિત ડિઝાઇન પર આધારિત હથિયાર છે. તેની ડિઝાઇનને સરળ, વિશ્વસનીય અને મજબૂત તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે.
શર્માના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધી ફેક્ટરીનું ધ્યાન માત્ર રાઈફલ બનાવવા પર જ નહીં પરંતુ તેના માટે જરૂરી સમગ્ર ઔદ્યોગિક ઈકોસિસ્ટમને વિકસાવવા પર પણ હતું. આ ઇકોસિસ્ટમમાં લગભગ 100 MSME સામેલ છે અને હવે આ ઇકોસિસ્ટમ ઘણી હદ સુધી તૈયાર છે. ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધુ વધારો કરવાની જરૂર છે, જેના માટે કામ ચાલી રહ્યું છે. જ્યારે ભારતીય સેના 100 ટકા સ્વદેશી રાઈફલ્સનું પરીક્ષણ કરી રહી છે, ત્યારે ફેક્ટરીમાં ઉત્પાદનની તૈયારીઓ પણ ચાલુ રહેશે. એટલે કે ટ્રાયલ અને પ્રોડક્શનની પ્રક્રિયાને સમાંતર રીતે આગળ વધારવાની યોજના છે.
યોજના અનુસાર, AK-203ની પ્રથમ સંપૂર્ણ સ્વદેશી બેચને એપ્રિલ 2027માં ભારતીય સેનાને સોંપવાનું લક્ષ્ય છે. આ પ્રથમ કન્સાઈનમેન્ટમાં લગભગ 7,000 રાઈફલ્સ પહોંચાડવાની તૈયારીઓ છે. આ કન્સાઇનમેન્ટ ખાસ મહત્વનું હશે, કારણ કે તેમાં ઉપયોગમાં લેવાતા તમામ ઘટકો ભારતમાં જ બનાવવામાં આવશે. આનાથી ભારતના સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને સ્વદેશીકરણ અભિયાનને પણ મજબૂત થવાની અપેક્ષા છે. ફેક્ટરીએ એકે-203ના મોટા પાયે ઉત્પાદન માટે લાંબા ગાળાની યોજના પણ તૈયાર કરી છે. કોન્ટ્રાક્ટ હેઠળ ભારતીય સેનાને 6 લાખથી વધુ એકે-203 રાઈફલ્સની સપ્લાય કરવાની છે. આ માટેની અંતિમ તારીખ 2032 સુધી છે.
પ્રયાસ એવો છે કે કોન્ટ્રાક્ટની મુદત પૂરી થાય તેના ઓછામાં ઓછા એક વર્ષ પહેલા સમગ્ર સપ્લાય થઈ જાય. આ માટે ધીમે ધીમે ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવાની અને દર મહિને લગભગ 12 હજાર રાઈફલ બનાવવાની યોજના છે.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
