નવી દિલ્હીઃ કેન્દ્ર સરકારે હવે દેશમાં ‘એક રાષ્ટ્ર, એક પોલીસ યુનિફોર્મ’ યોજના લાગુ કરવાની દિશામાં એક મોટું પગલું ભર્યું છે. આ મહત્વાકાંક્ષી યોજનાને આગળ વધારવા માટે, ગૃહ મંત્રાલય (MHA) એ 16 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પાસેથી પોલીસ ગણવેશ સંબંધિત માહિતી માંગી છે. રાજ્યોને તેમના પોલીસ ગણવેશની ડિઝાઇન, ગુણવત્તા અને કિંમત સંબંધિત ડેટા 4 નવેમ્બર સુધીમાં સબમિટ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
જે રાજ્યોમાંથી માહિતી માંગવામાં આવી છે તેમાં આંધ્રપ્રદેશ, કેરળ, તેલંગાણા, ઓડિશા, ઝારખંડ અને પશ્ચિમ બંગાળનો સમાવેશ થાય છે. ગૃહ મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ માહિતી કોન્સ્ટેબલથી લઈને ડેપ્યુટી સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ઓફ પોલીસ (ડીએસપી) સુધીના તમામ રેન્કના યુનિફોર્મ સાથે જોડાયેલી હોવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, દરેક રેન્ક માટે નિર્ધારિત વાર્ષિક ગણવેશ ભથ્થા અને સમગ્ર ગણવેશની સરેરાશ કિંમત વિશેની માહિતી શેર કરવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું છે.
બ્યુરો ઓફ પોલીસ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (BPR&D)ને દેશભરની પોલીસ માટે પ્રમાણભૂત યુનિફોર્મ ડિઝાઇન તૈયાર કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, BPR&D યુનિફોર્મના ફેબ્રિક, રંગ, ચિહ્ન અને કિંમત પર કામ કરી રહ્યું છે જેથી સમગ્ર દેશ માટે એક સામાન્ય મોડલ ગણવેશ તૈયાર કરી શકાય.
સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્રનો ઉદ્દેશ્ય સમગ્ર દેશમાં પોલીસ ગણવેશમાં એકરૂપતા લાવવાનો છે, પરંતુ રાજ્યોને તેમના પોતાના પ્રતીકો અને રેન્કનું ચિહ્ન જાળવી રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. આનાથી યુનિફોર્મમાં એકરૂપતા આવશે, પરંતુ દરેક રાજ્ય તેની પોતાની ઓળખ પણ જાળવી રાખશે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 27-28 ઓક્ટોબર 2022ના રોજ રાજ્યના ગૃહમંત્રીઓની મંથન શિબિર દરમિયાન ‘વન નેશન, વન પોલીસ યુનિફોર્મ’નો વિચાર આગળ ધપાવ્યો હતો. પીએમ મોદીએ ત્યારે કહ્યું હતું કે પોલીસનો યુનિફોર્મ પોલીસને ઓળખવામાં સરળતા રહેશે અને દેશભરના પોલીસ દળોમાં સંસ્થાકીય એકતાની લાગણી વધારશે.
આ પછી, ગૃહ મંત્રાલયે 2023 માં તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પાસેથી આ અંગે અભિપ્રાય માંગ્યો હતો. હવે મંત્રાલય આ યોજનાને લાગુ કરવા માટે સક્રિયપણે કામ કરી રહ્યું છે. BPR&Dની ભલામણો પ્રાપ્ત કર્યા પછી, ગૃહ મંત્રાલય માર્ગદર્શિકા જારી કરશે, જેમાં તબક્કાવાર રીતે નવા ગણવેશને લાગુ કરવા માટેની યોજના અને રંગ કોડ નક્કી કરવામાં આવશે. જો આ યોજના અમલમાં આવશે તો આઝાદી બાદ પ્રથમ વખત પોલીસ ગણવેશ રાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રમાણભૂત બનશે. આ સાથે રાજ્યોમાં પ્રચલિત વિવિધ રંગો, વસ્ત્રો અને પ્રતીકોની વ્યવસ્થા ખતમ થઈ જશે અને સમગ્ર દેશમાં પોલીસનું સ્વરૂપ એકસમાન દેખાશે.
