નવી દિલ્હીઃ દિલ્હીવાસીઓ ફરી એકવાર ઝેરી હવાના કહેર સામે ઝઝૂમી રહ્યા છે. શિયાળાની ઋતુ શરૂ થતાની સાથે જ પ્રદૂષણનું સ્તર આસમાને પહોંચવા લાગ્યું છે. સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડના તાજેતરના ડેટા દર્શાવે છે કે શનિવારે શહેરના ઘણા વિસ્તારોમાં એર ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સ (AQI) 400ના આંકને વટાવી ગયો હતો.
401 થી ઉપરનું AQI સ્તર ‘ગંભીર’ શ્રેણીમાં આવે છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત જોખમી માનવામાં આવે છે. જેના કારણે દેશના સૌથી પ્રદૂષિત શહેરોની યાદીમાં દિલ્હીનો સમાવેશ થઈ ગયો છે અને આગામી દિવસોમાં સ્થિતિ વધુ વણસે તેવી આશંકા છે.
24-કલાકની સરેરાશ AQI, CPCB દ્વારા દરરોજ સાંજે 4 વાગ્યે રેકોર્ડ કરવામાં આવે છે, જે શનિવારે 361 પર પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડો ‘રેડ ઝોન’ એટલે કે ‘ખરાબ’ કેટેગરી દર્શાવે છે, જે 301-400 ની વચ્ચે છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં જ 39 પોઈન્ટનો તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો હતો જે ચિંતાનો વિષય છે. જેના કારણે દિલ્હી દેશનું બીજું સૌથી પ્રદૂષિત શહેર બન્યું છે.
શનિવારે સાંજે 5 વાગ્યા સુધીમાં, AQI ઘણા વિસ્તારોમાં 400 ના આંકને સ્પર્શી ગયો. CPCB મોનિટરિંગ સ્ટેશનો પાસેથી મળેલી માહિતી અનુસાર, અલીપોર, બવાના, બુરારી ક્રોસિંગ, ITO, જહાંગીરપુરી, નરેલા, નેહરુ નગર, રોહિણી, વિવેક વિહાર અને વજીરપુર જેવા વિસ્તારોમાં હવાની ગુણવત્તા ‘ગંભીર’ સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. આ સ્થળોએ રહેતા લોકો શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, આંખોમાં બળતરા અને અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓની ફરિયાદ કરે છે. બાળકો, વૃદ્ધો અને અસ્થમાના દર્દીઓને ઘરની બહાર નીકળવાનું ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.
AQI 400 ને પાર કરવાનો અર્થ એ છે કે હવામાં PM 2.5 અને PM 10 જેવા સૂક્ષ્મ કણોનું પ્રમાણ જોખમી સ્તરે છે. તેનાથી ફેફસામાં ચેપ, હૃદય રોગ અને શ્વાસ સંબંધી રોગો વધી શકે છે. ડોકટરોના મતે, માસ્ક પહેરવું, ઘરની અંદર રહેવું અને એર પ્યુરીફાયરનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે. દિલ્હી સરકારે ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP) હેઠળ કેટલાક નિયંત્રણો લાદ્યા છે, પરંતુ અસરકારક અમલીકરણનો અભાવ સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહ્યો છે.
