ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ભારત વિરોધી નીતિઓ વચ્ચે અમેરિકામાં ભારતના સમર્થનમાં અવાજ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે. શાસક અને વિરોધ પક્ષોના ઘણા સાંસદોએ ટ્રમ્પની નીતિઓની ટીકા કરતા ભારતના સમર્થનમાં નિવેદનો આપ્યા છે. તાજેતરનો કેસ યુએસ હાઉસ ફોરેન અફેર્સ કમિટીની દક્ષિણ અને મધ્ય એશિયા સબકમિટીની સુનાવણી સાથે સંબંધિત છે. સમિતિએ બુધવારે ‘યુએસ-ઈન્ડિયા સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપઃ સિક્યોરિંગ એ ફ્રી એન્ડ ઓપન ઈન્ડો-પેસિફિક’ નામની એક દુર્લભ દેશ-વિશિષ્ટ સુનાવણી યોજી હતી. સુનાવણી યુએસ-ભારત સંબંધોમાં વર્તમાન કટોકટી પર કેન્દ્રિત હતી, જ્યાં રિપબ્લિકન અને ડેમોક્રેટ બંને પક્ષોના સભ્યોએ ભારતની ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થાની પ્રશંસા કરી હતી પરંતુ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નીતિઓને બંને દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક વિશ્વાસને નુકસાન પહોંચાડતી હોવાની ટીકા કરી હતી. સુનાવણીમાં, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની તાજેતરની કાર સેલ્ફીનો પ્રતીક તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જે અમેરિકી નીતિઓના ‘બેકફાયર’ની નિશાની માનવામાં આવે છે.
આ સુનાવણી શા માટે ખાસ છે?
યુએસ કોંગ્રેસ માટે એક જ દેશ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને વિશેષ સુનાવણી યોજવી તે અત્યંત દુર્લભ છે. આવી સ્થિતિમાં આ સુનાવણી ભારત પ્રત્યે દ્વિપક્ષીય સમર્થન દર્શાવે છે. એટલે કે સત્તાધારી રિપબ્લિકન પાર્ટી અને વિપક્ષી ડેમોક્રેટ્સના સાંસદોએ આ સુનાવણીની હિમાયત કરી હતી. જેફ સ્મિથ, ધ્રુવ જયશંકર (ORF અમેરિકા) અને સમીર લાલવાણી જેવા નિષ્ણાતોએ સુનાવણીમાં જુબાની આપી હતી, જેની આગેવાની રિપબ્લિકન કોંગ્રેસમેન બિલ હુઇઝેંગા હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન, ભારતનું સંરક્ષણ આધુનિકીકરણ, સૈન્ય સહયોગ, તકનીકી ભાગીદારી, પ્રાદેશિક મુત્સદ્દીગીરી અને ઈન્ડો-પેસિફિકમાં નિયમો આધારિત વ્યવસ્થા મુખ્ય મુદ્દાઓ હતા.
અમેરિકન ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના નેતાઓએ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની વિદેશ નીતિ પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમનો આરોપ છે કે ટ્રમ્પની નીતિઓને કારણે ભારત-અમેરિકાના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને ઊંડો ફટકો પડી રહ્યો છે અને ભારત ધીમે ધીમે રશિયા અને અન્ય હરીફ દેશોની નજીક જઈ રહ્યું છે. ડેમોક્રેટ નેતાઓએ એક પોસ્ટર બહાર પાડ્યું છે જેમાં ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનને એકસાથે બતાવવામાં આવ્યા છે. પોસ્ટર પર મોટા અક્ષરોમાં લખેલું છે – TRUMP’S FAILED FOREIGN POLICY.
ટ્રમ્પની નીતિઓ પર તીક્ષ્ણ ટીકા: પોતાને નુકસાન પહોંચાડીને અન્યને નુકસાન પહોંચાડવું
ડેમોક્રેટ રેન્કિંગ સભ્ય સિડની કમલાગર-ડોવે ટ્રમ્પની નીતિઓને ‘પોતાના ભોગે અન્યોને નુકસાન પહોંચાડતી’ ગણાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે ટ્રમ્પની નીતિઓ ભારત-યુએસ વ્યૂહાત્મક વિશ્વાસને વાસ્તવિક અને કાયમી નુકસાન પહોંચાડી રહી છે. સુનાવણી દરમિયાન કેલિફોર્નિયાના ડેમોક્રેટિક કોંગ્રેસવુમન સિડની કમલાગર-ડોવે એક પછી એક અનેક આરોપો લગાવીને ટ્રમ્પ પર સીધો પ્રહાર કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું- જો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પોતાનું વલણ નહીં બદલે તો તેઓ ભારતને ગુમાવનાર અમેરિકાના પહેલા રાષ્ટ્રપતિ બનશે. અથવા તેના બદલે, તે એવા રાષ્ટ્રપતિ હશે જેણે ભારતને પોતાનાથી દૂર ધકેલી દીધું.
કમલાગેર-ડોવે આગળ કહ્યું – જ્યારે ટ્રમ્પના પોતાના દૂત સ્ટીવ વિટકોફ યુક્રેનને વેચવામાં અને પુતિનના સલાહકારો સાથે બિઝનેસ ડીલ કરવામાં વ્યસ્ત છે ત્યારે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા પર ભારત પર 25% ટેરિફ લાદવાનું સંપૂર્ણપણે અર્થહીન લાગે છે. તેમણે ટ્રમ્પની નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારની મહત્વાકાંક્ષાઓને પણ નિશાન બનાવી હતી. સાંસદે કહ્યું- નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મેળવવાનું ટ્રમ્પનું અંગત વળગણ હાસ્યાસ્પદ છે, પરંતુ તેનાથી ભારતને જે નુકસાન થઈ રહ્યું છે તે હાસ્યાસ્પદ નથી. છેલ્લે, મોદી-પુતિનની તસવીર તરફ ઈશારો કરતા તેમણે કહ્યું- તમે તમારા વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર ભારતને આપણા દુશ્મનોના હાથમાં ધકેલીને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર જીતી શકતા નથી.
