ભારત બાદ હવે અફઘાનિસ્તાન પાકિસ્તાનનું પાણી રોકવા જઈ રહ્યું છે. તાલિબાન સરકાર કુનાર નદીના પ્રવાહને અફઘાનિસ્તાનના નાંગરહાર પ્રદેશ તરફ વાળવાની યોજના બનાવી રહી છે. જો આમ થશે તો પાકિસ્તાનના ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં પાણીની તીવ્ર અછત સર્જાશે. તમને જણાવી દઈએ કે ભારતે સિંધુ નદી કરાર રદ કર્યા બાદ પાકિસ્તાનને પહેલાથી જ પાણીની સખત જરૂર છે. આવી સ્થિતિમાં જો અફઘાનિસ્તાન પણ પાણી રોકે છે તો પાકિસ્તાન માટે મુશ્કેલીઓ વધી જશે. તે જ સમયે, પાકિસ્તાન-અફઘાનિસ્તાન સરહદ પર ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, એક નવો મોરચો ખોલવાની સંભાવના છે.
બેઠકો થઈ છે
મળતી માહિતી મુજબ, આ અંગે બેઠકો યોજવામાં આવી છે અને નિર્ણય લેવાનો બાકી છે. અફઘાનિસ્તાન ટાઈમ્સના સમાચાર અનુસાર, વડાપ્રધાનના આર્થિક આયોગની ટેકનિકલ કમિટીની બેઠકમાં એક પ્રસ્તાવ પસાર કરવામાં આવ્યો છે. આ પ્રસ્તાવ કુનાર નદીના પાણીને નાંગરહારના દારુંતા ડેમમાં ટ્રાન્સફર કરવાનો છે. હવે તેને અંતિમ નિર્ણય માટે આર્થિક પંચને મોકલવામાં આવ્યો છે. એકવાર આ પ્રસ્તાવ અમલમાં આવ્યા બાદ અફઘાનિસ્તાનના નાંગરહાર વિસ્તારમાં મોટી સંખ્યામાં ખેતીની જમીન માટે પાણીની સમસ્યા હલ થઈ જશે. પરંતુ પાકિસ્તાનના ખૈબર પખ્તુનખ્વા વિસ્તારમાં પાણીની ભારે તંગી રહેશે.
પાકિસ્તાન પર કેવી અસર થશે?
કુનાર નદી લગભગ 500 કિલોમીટર લાંબી છે. તે પાકિસ્તાનના ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતના ચિત્રાલ જિલ્લામાં હિન્દુકુશ પહાડીઓમાંથી ઉદ્ભવે છે. તે પછી દક્ષિણ અફઘાનિસ્તાનમાં કુનાર અને નાંગરહાર પ્રાંતમાંથી વહે છે. આ પછી તે કાબુલ નદીમાં જોડાય છે. પેચ નદી પણ આ બંને નદીઓને જોડે છે અને ફરીથી પૂર્વ તરફ વળે છે અને પાકિસ્તાનમાં પહોંચે છે. અહીં તે પાકિસ્તાનના પંજાબ પ્રાંતમાં સ્થિત એટોક શહેરમાં સિંધુ નદીને મળે છે.
આ નદી પાકિસ્તાનમાં સૌથી વધુ વહે છે. સિંધુ નદીની જેમ તેનો ઉપયોગ સિંચાઈ, પીવાના પાણી અને હાઈડ્રોઈલેક્ટ્રિક પાવર માટે થાય છે. આ ખાસ કરીને ખૈબર પખ્તુનખ્વા ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ છે, જ્યાં અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન વચ્ચે સંઘર્ષ છે. હવે જો અફઘાનિસ્તાન તે જગ્યાએ ડેમ બનાવે છે જ્યાંથી કુનાર પાકિસ્તાનમાં પ્રવેશ કરે છે, તો ત્યાંની સ્થિતિ વધુ ખરાબ થશે. જેના કારણે પાકિસ્તાનમાં સિંચાઈ, પીવાનું પાણી અને હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ માટે પાણી મેળવવું મુશ્કેલ બનશે. તમને જણાવી દઈએ કે ભારત દ્વારા સિંધુ નદી જળ સમજૂતી રદ થવાથી પાકિસ્તાનના લોકો પહેલાથી જ પરેશાન છે.
આ પણ મુશ્કેલીનું કારણ છે
સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાનને રોકવા માટે કોઈ દબાણ લાવી શકે નહીં. કારણ એ છે કે પાકિસ્તાને ભારત સાથે સિંધુ નદીના પાણીનો કરાર કર્યો હતો, પરંતુ અફઘાનિસ્તાન સાથે એવો કોઈ કરાર નથી.
