ડિસેમ્બર 2025માં ભારત અને રશિયા વચ્ચેના ક્રૂડ ઓઈલના વેપારમાં મોટો ઘટાડો નોંધવામાં આવ્યો છે. યુએસ પ્રતિબંધો અને બદલાતી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે, રશિયામાંથી આયાત કેટલાક મહિનાઓમાં સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. ભારતે ડિસેમ્બર 2025માં રશિયા પાસેથી $2.7 બિલિયનના ક્રૂડ ઓઈલની આયાત કરી હતી, જે ફેબ્રુઆરી 2025 પછીના કોઈપણ મહિનામાં સૌથી નીચી છે. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ યુએસ દ્વારા રશિયન ઓઈલ જાયન્ટ્સ રોસનેફ્ટ અને લ્યુકોઈલ પર લાદવામાં આવેલા કડક પ્રતિબંધો છે.
યુએસએ 22 ઓક્ટોબર, 2025 ના રોજ આ કંપનીઓ પર પ્રતિબંધોની જાહેરાત કરી હતી અને તેમની સાથેના તમામ વ્યવહારો સમાપ્ત કરવાની અંતિમ તારીખ 21 નવેમ્બર, 2025 નક્કી કરી હતી.
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના ડેટા અનુસાર,
- નવેમ્બર 2025 ની સરખામણીમાં: આયાત લગભગ 27% ઘટી છે (નવેમ્બરમાં તે $3.7 બિલિયન હતી).
- ડિસેમ્બર 2024 મુજબ: ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા કરતાં આ 15% ઓછું છે.
ભારતની મોટી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ – ઈન્ડિયન ઓઈલ કોર્પોરેશન, ભારત પેટ્રોલિયમ, હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ અને રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝે હજુ સુધી રશિયા પાસેથી તેમની ઓઈલની ખરીદી અંગે કોઈ વિગતો શેર કરી નથી.
આ હોવા છતાં, રશિયા 2025-26માં ભારતનું સૌથી મોટું ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાયર રહ્યું છે. ડિસેમ્બર 2025માં ભારતની કુલ 11.4 અબજ ડોલરની તેલની આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો 24% હતો. અન્ય મુખ્ય સપ્લાયર્સમાં ઇરાક ($2.4 બિલિયન), સાઉદી અરેબિયા ($1.8 બિલિયન), સંયુક્ત આરબ અમીરાત ($1.7 બિલિયન) અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ($0.6 બિલિયન)નો સમાવેશ થાય છે.
ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, ચાલુ નાણાકીય વર્ષ (2025-26)ના પ્રથમ નવ મહિનામાં ભારતે 34 અલગ-અલગ દેશો પાસેથી કુલ 105.1 અબજ ડોલરનું ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદ્યું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન રશિયા 33.1 બિલિયન ડોલર સાથે સૌથી મોટો સપ્લાયર રહ્યો, જે કુલ આયાતના 31.5% હિસ્સો ધરાવે છે. સરખામણીમાં, નાણાકીય વર્ષ 2025 ના સમાન સમયગાળામાં, ભારતે $ 109.3 બિલિયનના તેલની આયાત કરી હતી, જેમાં રશિયાનો હિસ્સો $ 39.9 બિલિયન અથવા 36.5% હતો.
