નવી દિલ્હી: દર મહિનો દેશમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ નાણાકીય અને નિયમનકારી ફેરફારો સાથે શરૂ થાય છે. આવી સ્થિતિમાં, માર્ચ 2026 ના પ્રથમ દિવસે ઘણા મોટા ફેરફારો થવા જઈ રહ્યા છે, જેની સીધી અસર સામાન્ય માણસની બેંકિંગ, ટેક્સ ફાઇલિંગ, ડિજિટલ પેમેન્ટ અને રોકાણ પ્રવૃત્તિઓ પર પડી શકે છે. આ ફેરફારો કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27, ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI), સેબી અને અન્ય નિયમનકારી સંસ્થાઓના નિર્દેશો હેઠળ થવા જઈ રહ્યા છે.
દર મહિનાની જેમ 1 માર્ચે પણ તેલ કંપનીઓ ઘરેલું અને કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવની સમીક્ષા કરશે. નવા દરો આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને ડોલરના વિનિમય દરના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે. કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના ભાવમાં ફેરફારની સીધી અસર હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને નાના વેપારો પર પડી શકે છે. આ સાથે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને CNGની કિંમતોમાં પણ ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.
કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27માં કરદાતાઓને મોટી રાહત આપવામાં આવી છે. હવે રિવાઇઝ્ડ ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (રિવાઇઝ્ડ ITR) ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખ લંબાવીને 31 માર્ચ કરવામાં આવી છે. અગાઉ આ સમયમર્યાદા 31 ડિસેમ્બર સુધી હતી. આનો અર્થ એ છે કે જો તમે નાણાકીય વર્ષ 2025-26ના રિટર્નમાં કોઈ ભૂલ કરી હોય, તો તમે તેને માર્ચ સુધી સુધારી શકો છો અને સંભવિત દંડ અથવા નોટિસથી બચી શકો છો.
ફાઇનાન્સ બિલ હેઠળ ‘લેટ રિવિઝન’ વિન્ડો પણ રજૂ કરવામાં આવી છે. ફી હવે 12 મહિનાની અંદર પરંતુ આકારણી વર્ષના અંતના 9 મહિના પછી રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન ફાઇલ કરવા માટે ચૂકવવાની રહેશે. 5 લાખ સુધીની આવક ધરાવતા કરદાતાઓએ રૂ. 1,000 અને રૂ. 5,000થી વધુ આવક ધરાવતા કરદાતાઓને ચુકવવા પડશે.
વધુમાં, ITR-U (અપડેટેડ રિટર્ન) પુનઃ આકારણીના કેસોમાં વધુ સુસંગત બનાવવામાં આવ્યું છે. જો કરદાતાને રિએસેસમેન્ટ નોટિસ મળે છે, તો તે અપડેટેડ રિટર્ન ફાઈલ કરી શકે છે પરંતુ ટેક્સ અને ચૂકવવાપાત્ર વ્યાજ પર વધારાનો 10 ટકા ચાર્જ ચૂકવવો પડશે. તેનો ઉદ્દેશ સ્વૈચ્છિક પાલનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ નિર્દેશ આપ્યો છે કે તમામ એજન્સી બેંકો 31 માર્ચ, 2026 (મંગળવાર) ના રોજ ખુલ્લી રહેશે, ભલે તે દિવસે મહાવીર જયંતિની જાહેર રજા હોય. આ નિર્ણય નાણાકીય વર્ષ 2025-26ની પૂર્ણતાને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો છે, જેથી કર વસૂલાત અને સરકારી ચૂકવણી સંબંધિત તમામ વ્યવહારો સમયસર નોંધી શકાય. આ સાથે, એકાઉન્ટ્સનું વાર્ષિક એડજસ્ટમેન્ટ સરળતાથી કરવામાં આવશે.
