ઈરાનના મિનાબ શહેરની એક શાળા પર અમેરિકન હુમલામાં 123 બાળકો સહિત 157 લોકો માર્યા ગયા હતા. હવે ફેબ્રુઆરીમાં થયેલા હુમલાને લઈને મોટો ખુલાસો થયો છે. બ્લૂમબર્ગના અહેવાલમાં જે ખુલાસો થયો છે તે હવે પ્રશ્ન ઊભો કરે છે કે શું આ હુમલા માટે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) એ ટાર્ગેટ પસંદ કર્યો હતો કે પછી જૂની ગુપ્ત માહિતી અને જૂના સેટેલાઇટ ફોટાના કારણે તબાહી સર્જાઈ હતી? અહેવાલ મુજબ, આ શાળા પહેલા લશ્કરી વિસ્તારનો એક ભાગ હતી, પરંતુ શાળા વર્ષો પહેલા બનાવવામાં આવી હતી. તંત્રએ હજુ પણ તેને લશ્કરી થાણું માન્યું અને હુમલો થયો.
તમને જણાવી દઈએ કે 28 ફેબ્રુઆરીએ શજરાહ તૈબેહ પ્રાથમિક શાળા પર બે ક્રૂઝ મિસાઈલ પડી હતી. આ હુમલો ઈરાન વિરુદ્ધ યુએસ-ઈઝરાયેલ સૈન્ય કાર્યવાહીના પ્રથમ દિવસે થયો હતો. સંયુક્ત રાષ્ટ્રનું કહેવું છે કે નાગરિકો પરના હુમલા યુદ્ધ અપરાધ હોઈ શકે છે. બ્લૂમબર્ગે પેન્ટાગોન તપાસ સાથે જોડાયેલા બે ડઝનથી વધુ વર્તમાન અને ભૂતપૂર્વ યુએસ અધિકારીઓ સાથે વાત કરી હતી. કેટલાક અધિકારીઓએ તેને ‘રોકી શકાય તેવી ભૂલોની શ્રેણી’ તરીકે વર્ણવ્યું છે.
શાળા કેવી રીતે ટાર્ગેટ બની?
નોંધનીય છે કે આ શાળા એક એવી જગ્યા પર બનાવવામાં આવી હતી જે અગાઉ ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)ના સૈન્ય વિસ્તારનો એક ભાગ હતો. પરંતુ વર્ષો પહેલા અહીં પરિવર્તન આવ્યું હતું અને તે શાળા બની ગઈ હતી. વાણિજ્યિક ઉપગ્રહની તસવીરો દર્શાવે છે કે 2017 સુધીમાં, શાળાને નજીકના લશ્કરી વિસ્તારથી અલગ કરવા માટે દિવાલો અને અલગ દરવાજા બનાવવામાં આવ્યા હતા. 2018ના ફોટામાં રંગબેરંગી દિવાલો, ફૂટબોલ મેદાન અને બાળકોની પ્રવૃત્તિઓ સ્પષ્ટપણે દેખાતી હતી.
અમેરિકન ઇન્ટેલિજન્સ વિશ્લેષકોએ 2019ની શરૂઆતમાં આ ફેરફારોની નોંધ લીધી હતી. પરંતુ આ માહિતી મુખ્ય લશ્કરી ડેટાબેઝમાં નથી ગઈ જેનો ઉપયોગ લક્ષ્યો પસંદ કરવા માટે થાય છે. તેથી, મુખ્ય પ્રણાલી હજુ પણ સ્થળને IRGC લશ્કરી સુવિધા માને છે. નિશાન બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ફોટોગ્રાફ્સ પણ જૂના હતા. શાળાનો નવો દેખાવ તેમનામાં દેખાતો ન હતો.
AI ની ભૂમિકા શું હતી?
રિપોર્ટમાં પેન્ટાગોનની માવેન સ્માર્ટ સિસ્ટમનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તે Palantir Technologies નું AI પ્લેટફોર્મ છે. તે સેંકડો સ્ત્રોતોમાંથી માહિતીને સંયોજિત કરીને સંભવિત લક્ષ્યોને ઓળખે છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, AIએ એકલા શાળાને લક્ષ્ય તરીકે પસંદ કરી નથી. સમસ્યા એ હતી કે યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડના કેટલાક લોકો સિસ્ટમ પર ખૂબ વિશ્વાસ કરતા હતા. તેમને આશા હતી કે AI આપોઆપ જૂની અથવા અચોક્કસ માહિતી પકડી લેશે. એવું ન થયું. પલાંટીરે કહ્યું કે તેનું સોફ્ટવેર હુમલા માટે જવાબદાર નથી. કંપની કહે છે કે તે આંતરિક ડેટા અથવા ગુપ્ત માહિતીની ખામીઓની તપાસ માટે જવાબદાર નથી.
