UAE તેલ અનામત: ભારતની ઉર્જા સુરક્ષાને હવે મોટો વ્યૂહાત્મક લાભ મળવા જઈ રહ્યો છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)ની અબુ ધાબી નેશનલ ઓઈલ કંપની ભારતમાં તેના ક્રૂડ ઓઈલના સંગ્રહમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવા સંમત થઈ છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની UAE મુલાકાત દરમિયાન આ કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું.
આ કરાર હેઠળ, અબુ ધાબી નેશનલ ઓઈલ કંપની ભારતની ભૂગર્ભ સંગ્રહ સુવિધાઓમાં આશરે 30 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઈલ અનામત રાખશે. આ પગલું એવા સમયે લેવામાં આવ્યું છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સંભવિત અવરોધની આશંકા વધી ગઈ છે. આ વૈશ્વિક ઉર્જા સુરક્ષા અંગેની ચિંતાને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતની સજ્જતાને મજબૂત બનાવશે.
30 મિલિયન બેરલનો ભંડાર કેટલા દિવસ ચાલશે?
ભારત દરરોજ લગભગ 5.5 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઈલ વાપરે છે. આ તેલનો ઉપયોગ પરિવહન, ઉદ્યોગ અને ઉર્જાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે થાય છે. તદનુસાર, UAEનો 30 મિલિયન બેરલનો પ્રસ્તાવિત અનામત કોઈપણ કટોકટી અથવા પુરવઠામાં વિક્ષેપ દરમિયાન લગભગ 5 થી 6 દિવસ માટે ભારતની તેલની જરૂરિયાતોને પૂરી કરી શકે છે. આનો અર્થ એ થયો કે જો તેલનો પુરવઠો અચાનક બંધ થઈ જાય, તો ભારત પાસે થોડા દિવસો માટે તેની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે વિશ્વસનીય બેકઅપ હશે.
ભારતના વ્યૂહાત્મક ભંડારમાં મોટો વધારો
હાલમાં ભારતનો કુલ વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ ભંડાર લગભગ 5.3 મિલિયન ટન છે. અબુ ધાબી નેશનલ ઓઈલ કંપની તરફથી 30 મિલિયન બેરલના ઉમેરાથી દેશની વ્યૂહાત્મક અનામત ક્ષમતામાં લગભગ 70% વધારો થવાની ધારણા છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે આ સાથે, વૈશ્વિક તેલ સંકટ અથવા યુદ્ધના કિસ્સામાં પુરવઠામાં વિક્ષેપ સામે ભારત વધુ સારી રીતે તૈયાર રહેશે. આ પગલું ભારતની ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
સંગ્રહનો ખર્ચ UAE ઉઠાવશે
આ કરારનું બીજું મોટું પાસું એ છે કે ભંડારમાં રહેલું તેલ UAE અને અબુ ધાબી નેશનલ ઓઈલ કંપનીની માલિકી હેઠળ રહેશે. ભારતને માત્ર સ્ટોરેજની સુવિધા મળશે. વધુમાં, ભારતના ભૂગર્ભ સંગ્રહ ગુફાઓમાં તેલના સંગ્રહ સાથે સંકળાયેલ સમગ્ર નાણાકીય બોજ UAE દ્વારા ઉઠાવવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે ભારતને આ તેલ માટે કોઈ વધારાના પૈસા ખર્ચવા પડશે નહીં, જ્યારે દેશની ઊર્જા સુરક્ષામાં મોટો સુધારો થશે.
કુલ બેકઅપ ક્ષમતા કેટલી વધશે?
જો આ 30 મિલિયન બેરલ તેલમાં ભારતના રિફાઈનરી સ્ટોક અને હાલના વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ ભંડારને ઉમેરવામાં આવે તો દેશની કુલ ક્રૂડ ઓઈલ બેકઅપ ક્ષમતા લગભગ 47 થી 74 દિવસ સુધી વધી શકે છે. આ સ્તર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે કારણ કે ભારત તેના લગભગ 85% ક્રૂડ તેલ અન્ય દેશોમાંથી આયાત કરે છે.
આ નવા કરારથી ભારત માત્ર તેની ઉર્જા સુરક્ષાને જ મજબૂત બનાવશે નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક તેલ સંકટ કે પુરવઠામાં વિક્ષેપના સમયે આત્મનિર્ભર રહેવા માટે પણ સક્ષમ બનશે. આ સમજૂતી બાદ ભારતની ઉર્જા નીતિ અને વ્યૂહરચના ઘણી મજબૂત થશે. હવે દેશને કટોકટીની પરિસ્થિતિઓમાં તેલની અછતને કારણે થતી સમસ્યાઓનો સામનો કરવામાં વધુ સગવડતા મળશે અને ઘરેલું ઉદ્યોગ, પરિવહન અને વીજ ઉત્પાદન જેવી આવશ્યક સેવાઓ કોઈપણ વિક્ષેપ વિના ચાલતી રહેશે.
આ પણ વાંચો- ‘શું તે ભૂગોળ કે ઈતિહાસનો ભાગ રહેવા માંગે છે…’ પાકિસ્તાનને આર્મી ચીફની ચેતવણી, જુઓ વીડિયો
