નવી દિલ્હી. આજના સમયમાં એક જગ્યાએ લાંબા સમય સુધી બેસીને કામ કરવું એ આદત બની ગઈ છે. કામ શરૂ કર્યા પછી ઘણા લોકો કલાકો વીતી જવા છતાં ખુરશી પરથી ઉઠતા નથી. વચ્ચે બેસીને જમવાનું, ચા અને ફોન કોલ જેવી બાબતો ઘણી વાર થાય છે. આ દિનચર્યા બહારથી આરામદાયક લાગે છે, પરંતુ ઓછું સક્રિય હોવું શરીર માટે સારી બાબત નથી. ઘણા વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોએ લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવા અને હૃદય સંબંધિત રોગો વચ્ચે જોડાણ શોધી કાઢ્યું છે. જ્યારે આપણે લાંબા સમય સુધી બેસીએ છીએ ત્યારે આપણું શરીર બહુ ઓછું કામ કરે છે. પગ અને શરીરના અન્ય સ્નાયુઓ પણ વધુ હલતા નથી. આવી સ્થિતિમાં, શરીર બેસીને તેટલી ઊર્જા ખર્ચ કરતું નથી જેટલું ચાલવામાં ખર્ચ કરે છે. જો આ આદત દરરોજ ચાલુ રહે તો તેનાથી વજન વધી શકે છે, બ્લડ પ્રેશર વધી શકે છે અને બ્લડ સુગરને કંટ્રોલ કરવું મુશ્કેલ બની શકે છે. આ બધી વસ્તુઓ લાંબા ગાળે હૃદય રોગનું જોખમ વધારી શકે છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) એ પણ લોકોને લાંબા સમય સુધી બેસવાનો સમય ઘટાડવા અને દિવસ દરમિયાન વધુ સક્રિય રહેવાની સલાહ આપી છે. લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવા અને હૃદયરોગ વચ્ચેના સંબંધ પર ઘણા સંશોધનો થયા છે. 2024માં પ્રકાશિત થયેલા એક સંશોધનમાં લગભગ 4.8 લાખ લોકોના ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું. તેમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે લોકો કામ દરમિયાન મોટાભાગે બેઠા હતા તેઓને કામ દરમિયાન ઓછા બેઠેલા લોકો કરતા હૃદય રોગથી મૃત્યુનું જોખમ વધારે હતું. સંશોધનમાં એ પણ જાણવા મળ્યું છે કે દરરોજ થોડી વધુ શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવાથી આ જોખમ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
તમને જણાવી દઈએ કે હૃદય રોગનો ખતરો ઉંમર, વજન, બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ, ધૂમ્રપાન અને આહાર જેવી ઘણી બાબતો પર પણ નિર્ભર કરે છે. લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાની સાથે ખૂબ જ ઓછી હલનચલન થાય ત્યારે સમસ્યા વધી શકે છે.
ઘણા કલાકો સુધી એક જગ્યાએ બેસી રહેવાથી પગના સ્નાયુઓ વધુ કામ કરતા નથી. કેટલાક લોકો લાંબા સમય સુધી બેઠા પછી તેમના પગમાં ભારેપણું, જડતા અથવા સહેજ સોજો અનુભવી શકે છે. આથી જ કામની વચ્ચે થોડીવાર ઉઠવું અને ચાલવું શરીર માટે સારું માનવામાં આવે છે. વારંવાર ટૂંકા વિરામ લેવાથી શરીર લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિતિમાં રહેતું નથી.
બેસીને કામ કરતી વખતે શરીર ખૂબ જ ઓછી કેલરી ખર્ચે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ આખો દિવસ બેસીને ખૂબ તળેલું, મીઠી અથવા વધુ કેલરીવાળું ખોરાક ખાય તો તેનું વજન વધી શકે છે. વધારે વજન હોવાને કારણે બ્લડ પ્રેશર અને ડાયાબિટીસ જેવી સમસ્યાઓનું જોખમ પણ વધી શકે છે.
જો કોઈ વ્યક્તિ સવારે કે સાંજે કસરત કરે છે અને બાકીનો દિવસ ખુરશી પર બેસી રહે છે, તો તે સ્વાસ્થ્ય માટે પણ હાનિકારક છે. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે દૈનિક કસરતની સાથે દિવસભરની નાની-નાની શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
જો તમારું કામ કોમ્પ્યુટર કે લેપટોપ પર બેસીને કરવાનું હોય તો કેટલીક સરળ આદતો અપનાવી શકાય છે. લાંબા સમય સુધી સતત બેસી ન રહેવાનો પ્રયાસ કરો. થોડીવાર કામ કર્યા પછી ખુરશી પરથી ઉઠો અને થોડું ચાલો. ફોન પર વાત કરતી વખતે ઊભા રહી શકે છે. પાણી પીવા માટે તમારી સીટ પરથી ઉઠો. જમ્યા પછી થોડીવાર ચાલો. જો ઓફિસમાં સીડીનો ઉપયોગ કરવો સરળ હોય તો ક્યારેક લિફ્ટને બદલે સીડીનો ઉપયોગ કરો. કામ કરતી વખતે તમારા પગ અને શરીરને હળવાશથી સ્ટ્રેચ કરવું પણ સારું રહેશે.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
