નવી દિલ્હી. તજ, જે ભારતીય રસોડામાં સ્વાદ અને સુગંધ વધારે છે, તે માત્ર એક મસાલો નથી પરંતુ આયુર્વેદમાં તેને એક મહત્વપૂર્ણ દવા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેની છાલનો ઉપયોગ સદીઓથી ખોરાક તરીકે તેમજ સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત અનેક સમસ્યાઓ માટે કરવામાં આવે છે. તજ એક સદાબહાર વૃક્ષ છે, જેની ઊંચાઈ લગભગ 15 થી 20 મીટર સુધીની હોય છે. તેનો ઉપયોગી ભાગ તેની સુગંધિત છાલ છે, જે સૂકવીને મસાલા તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે. શ્રીલંકાને સાચા તજનું મૂળ માનવામાં આવે છે, જ્યારે ભારતમાં કેરળ, કર્ણાટક અને તમિલનાડુના પશ્ચિમ ઘાટ વિસ્તારોમાં પણ તેની ખેતી થાય છે. આયુર્વેદ અને પરંપરાગત દવાઓમાં, તજને ગરમ પ્રકૃતિની માનવામાં આવે છે. તે પાચનક્રિયાને સારી રાખવામાં મદદરૂપ માનવામાં આવે છે. પેટમાં ગેસ, અપચો અને પેટ ફૂલવું જેવી સમસ્યાઓમાં પરંપરાગત રીતે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તે પાચન રસના સ્ત્રાવને ઉત્તેજીત કરવામાં મદદ કરે છે.
તજમાં પોલીફેનોલ્સ જેવા શક્તિશાળી એન્ટીઓક્સીડેન્ટ જોવા મળે છે, જે શરીરને અનેક રોગોથી બચાવે છે. તજને પરંપરાગત રીતે સાંધાના દુખાવા અને સ્નાયુઓની બળતરા ઘટાડવામાં પણ મદદરૂપ માનવામાં આવે છે. તેના બળતરા વિરોધી ગુણધર્મોને કારણે તેનો ઉપયોગ પેસ્ટ અને તેલના રૂપમાં પણ થાય છે.
શરદી અને ઉધરસના કિસ્સામાં, તજનો ઉકાળો અથવા મધ સાથે તેનું સેવન પરંપરાગત રીતે ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. તેની ગરમ પ્રકૃતિ શરીરને ગરમ રાખવામાં અને શરદી અને ઉધરસથી રાહત અપાવવામાં મદદરૂપ માનવામાં આવે છે.
તજ એ દરેક ઘરના રસોડામાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ મસાલો છે. તેનો ઉપયોગ પુલાવ, બિરયાની, ચા, કહવા અને મીઠાઈઓમાં સ્વાદ અને સુગંધ માટે થાય છે. આયુર્વેદમાં, તેને ત્રિદોષ શામક માનવામાં આવે છે, ખાસ કરીને કફ અને વાતને સંતુલિત કરવા માટે.
તજના ઘણા પરંપરાગત ફાયદા હોવા છતાં, તેનો ઉપયોગ માત્ર સંતુલિત માત્રામાં જ કરવો જોઈએ.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
