પાકિસ્તાન અને તુર્કીએ સાથે ‘મક્કા જોઈન્ટ ડિફેન્સ એગ્રીમેન્ટ’ એટલે કે ઈસ્લામિક નાટો બનાવવું યમનના હુથી વિદ્રોહીઓ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સાઉદી અરેબિયા પર હુમલા કરી રહ્યા છે, જ્યારે પાકિસ્તાન હજુ પણ દાવપેચ કરી રહ્યું છે. પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ પ્રધાન ખ્વાજા આસિફે કહ્યું છે કે જો સાઉદી અરેબિયા પર હુમલો થશે તો ‘મક્કા જોઈન્ટ ડિફેન્સ એગ્રીમેન્ટ’ લાગુ થઈ શકે છે. આ કરાર હેઠળ એવી જોગવાઈ છે કે ત્રણ સભ્ય દેશોમાંથી કોઈપણ એક પર હુમલો ત્રણેય પર હુમલો માનવામાં આવશે અને તે મુજબ સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે, પરંતુ મક્કા પર મોટાપાયે હુમલો થયો હોવા છતાં પાકિસ્તાને સાઉદી અરેબિયાને મદદ કરી ન હતી. તેનાથી વિપરિત, તે હજી પણ દાવપેચમાં વ્યસ્ત છે.
આવી સ્થિતિમાં, યમનમાં વધતા સંઘર્ષ સાથે જોડાયેલા હુમલાઓને કારણે, આ કરાર હેઠળ પરસ્પર સંરક્ષણની પ્રતિબદ્ધતાઓ પર નવા પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે. એક ન્યૂઝ ચેનલ સાથે વાત કરતા પાકિસ્તાનના રક્ષા મંત્રી આસિફે કહ્યું કે સમજૂતીમાં “ખૂબ જ સ્પષ્ટ સ્થિતિ” નક્કી કરવામાં આવી છે કે જો કોઈ એક સભ્ય દેશની પ્રાદેશિક અખંડિતતા અથવા સરહદો પર હુમલો થશે તો અન્ય બે દેશો પર પણ ચોક્કસ જવાબદારીઓ લાદવામાં આવશે.
મક્કા પર સૌથી તાજેતરનો હુમલો
આસિફે કહ્યું, “આ સમજૂતી અંગેની સ્થિતિ એકદમ સ્પષ્ટ છે કે જો કોઈ દેશ આ કરારમાં સમાવિષ્ટ દેશોની અખંડિતતા અથવા સરહદોનું ઉલ્લંઘન કરે છે, તો આ કરાર અન્ય બે દેશોને પણ લાગુ પડશે, જેથી ત્રણેય મળીને તે હુમલાનો જવાબ આપી શકે.” તેમની ટિપ્પણીઓ યમનના ઈરાન સમર્થિત હુથી બળવાખોરો દ્વારા સાઉદી લક્ષ્યો પર વધતા હુમલાઓ વચ્ચે આવે છે, જેમાંથી સૌથી તાજેતરનું મક્કામાં હતું. તાજેતરના હુથી હુમલાઓએ સાઉદી અરેબિયાના અનેક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવ્યું છે, જેમ કે તેલ સુવિધાઓ. તેના જવાબમાં સાઉદી અરેબિયાએ પણ યમનમાં હવાઈ હુમલા કર્યા છે.
પરિસ્થિતિ એ સ્થાને પહોંચી રહી છે જ્યાં…
બીજી તરફ, પાકિસ્તાન હુથીઓ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવાને બદલે ઈરાનને હુથી બળવાખોરોને રોકવા માટે વિનંતી કરી રહ્યું છે. વાસ્તવમાં, પાકિસ્તાન માટે તે મુશ્કેલ છે કે જો તે મક્કા કરાર હેઠળ હુથિઓ પર હુમલો કરે છે, તો તેને ઇરાન તરફથી યોગ્ય જવાબ મળી શકે છે, જેની સાથે તે તેની દક્ષિણ-પશ્ચિમ સરહદ શેર કરે છે. તેમ છતાં, આસિફે સંકેત આપ્યો હતો કે ઇસ્લામાબાદ માને છે કે પરિસ્થિતિ એવા તબક્કે પહોંચી શકે છે જ્યાં કરારની શરતોનો અમલ કરી શકાય. એટલે કે હુથિઓ પર પાકિસ્તાન
