અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલા બાદ ઈરાને પશ્ચિમ એશિયામાં તબાહી મચાવી છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલાઓથી હતાશ થઈને ઈરાને ઈઝરાયેલને માત્ર આતંક મચાવ્યો નથી પરંતુ ખાડી દેશોમાં અમેરિકન સૈન્ય મથકો પર સતત મિસાઈલ અને ડ્રોન છોડ્યા છે. એટલું જ નહીં ઈરાને અમેરિકન યુદ્ધ જહાજોને પણ નિશાન બનાવ્યા છે. સ્થિતિ એવી છે કે અમેરિકા અને ખાડી દેશોને ડ્રોન ઈન્ટરસેપ્શન ટેક્નોલોજી માટે યુક્રેન પાસે મદદ માંગવાની ફરજ પડી છે. આવી સ્થિતિમાં એવા સવાલો પણ ઉઠી રહ્યા છે કે ઈરાનને આટલું સચોટ સ્થાન ક્યાંથી મળી રહ્યું છે. આ પ્રશ્નનો જવાબ રશિયા છે.
વોશિંગ્ટન પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ આ યુદ્ધમાં રશિયા ઈરાનની નજર બની ગયું છે. અમેરિકાના ત્રણ વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ દાવો કર્યો છે કે રશિયા ઈરાનને અમેરિકી યુદ્ધ જહાજો અને સૈન્ય વિમાનોના ચોક્કસ સ્થાનો સહિત સંવેદનશીલ ગુપ્ત માહિતી આપી રહ્યું છે. રિપોર્ટ અનુસાર, રશિયા ઈરાનને આ મદદ એવા સમયે આપી રહ્યું છે જ્યારે આધુનિક યુદ્ધમાં સેટેલાઈટ ઈન્ટેલ અને ઈલેક્ટ્રોનિક ટ્રેકિંગની ભૂમિકા ઝડપથી વધી રહી છે.
રશિયા કેવા પ્રકારની માહિતી આપી રહ્યું છે?
એવું માનવામાં આવે છે કે રશિયા ઇરાન સાથે તેના સેટેલાઇટ નેટવર્કમાંથી એકત્રિત કરેલી છબીઓ અને ડેટા શેર કરી રહ્યું છે, જેમાં અમેરિકન સૈનિકો, જહાજો અને વિમાનોની હિલચાલની માહિતી શામેલ છે. જો કે રશિયાના પ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથેની વાતચીતમાં આવા કોઈ સહયોગનો ઈન્કાર કર્યો છે, પરંતુ વિશ્લેષકો માને છે કે મોસ્કો અને તેહરાન વચ્ચે વધતા સૈન્ય સંબંધોને જોતા આવો સહકાર શક્ય છે.
આ પહેલા ઈરાને પણ ખુલાસો કર્યો હતો કે તેને યુદ્ધમાં રશિયા અને ચીનની મદદ મળી રહી છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ કહ્યું હતું કે બંને દેશો ઈરાનને સૈન્ય મદદ મોકલી રહ્યા છે. ઉલ્લેખનીય છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં રશિયા અને ઈરાન વચ્ચે સંરક્ષણ સંબંધો ઝડપથી મજબૂત થયા છે. યુક્રેન યુદ્ધમાં ઈરાને રશિયાને ડ્રોન અને મિસાઈલ આપી છે અને હવે રશિયા પણ ઈરાનની સાથે ઊભું છે.
ચીન કેમ સાવધ છે?
બીજી તરફ ચીન આ મામલે સાવધાની રાખતું જોવા મળી રહ્યું છે. સીએનએનના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકન ગુપ્તચર એજન્સીઓનું મૂલ્યાંકન છે કે ચીન ઈરાનને નાણાકીય સહાય, સ્પેરપાર્ટ્સ અને મિસાઈલ સંબંધિત ઉપકરણો આપવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. જો કે, ઈરાની તેલ પર નિર્ભરતા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ભંગાણના ભયને કારણે ચીન હાલમાં સંતુલિત વલણ અપનાવી રહ્યું છે.
