આચાર્ય ચાણક્યએ ઘણી બધી બાબતો પર જ્ઞાન આપ્યું છે, તેમના શ્લોક એટલા સરળ છે કે દરેક વ્યક્તિ તેને સરળતાથી સમજી શકે છે. અહીં પણ અમે તમને આચાર્ય ચાણક્યના શ્લોકો દ્વારા ઘણી વસ્તુઓ વિશે જણાવીશું.
વિત્તમ્ દેહિ ગુણાન્વિતેષુ મતિમાનન્ન્યત્ર દેહિ ક્વચિત પ્રપ્તમ વારિણીધરજલં ઘનમુખે મધુર્યયુક્તં સદા । જીવન સ્થાવરજંગમંશ સકલન સંજીવ્ય ભૂમંડલે ભૂયઃ પશ્ય તદેવ કોટિગુણિતમ ગચ્છન્તમમ્ભોનિધિએમ.|
જેઓ બુદ્ધિશાળી છે તેમણે આ વાત સારી રીતે સમજવી જોઈએ કે તેમણે પૈસા ફક્ત સદાચારી લોકોને જ આપવા જોઈએ, બીજા કોઈને નહીં, કારણ કે માત્ર સદ્ગુણી લોકો જ પૈસાનો યોગ્ય ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે જાણે છે. જ્યારે સમુદ્રનું પાણી વાદળના મુખમાં પ્રવેશે છે ત્યારે તે મધુર બને છે. પૃથ્વી પરના તમામ જીવો, જમીન અને જંગલોને જીવન આપીને અને કરોડો ગણા વધુ બનીને તેને સમુદ્ર તરફ જતા જોઈ.
राज्ञी धर्मिनी धर्मिष्ठाह पापे पापाह सुमे समः | રાજનામનુવર્તન્તે યથા રાજા તથા પ્રજાઃ..7.
જો રાજા ધાર્મિક હોય તો તેની પ્રજા પણ તેના જેવી જ હશે, જેનો અર્થ છે કે જેમ રાજા છે, તેવી જ તેની પ્રજા પણ છે. જો રાજા પાપી હોય અને પાપી કૃત્યો કરે તો પ્રજા પણ પાપી હશે, જો તે મધ્યમવર્ગીય સ્વભાવનો હશે તો તેઓ પણ એવા જ હશે. પ્રજા રાજાને અનુસરે છે, રાજાની જેમ પ્રજા પણ. તેથી રાજાએ હંમેશા સારા કામ કરવા જોઈએ. અંધેર નગરીના ચૌપટ રાજાની કહેવત પણ આવી જ છે.
