અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને લઈને ગુરુવારે મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. મળતી માહિતી મુજબ બંને દેશો વચ્ચે એક સમજૂતી પર સહમતી થઈ છે. આ ડીલને હવે માત્ર અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મંજૂરીની જરૂર છે. આ પહેલા અમેરિકન અને ઈરાનના અધિકારીઓ 60 દિવસના મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ અથવા એમઓયુને લાગુ કરવા માટે સહમત થયા છે. અમેરિકન અધિકારીઓએ પણ આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે. હવે જો તેને ટ્રમ્પની મંજૂરી મળી જાય તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ચાલી રહેલો તણાવ પણ ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થઈ શકે છે.
એક્સિઓસના એક રિપોર્ટ અનુસાર, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને ફરીથી ખોલવું એ કરારના મુખ્ય મુદ્દાઓમાંથી એક છે. ભારત માટે પણ આ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સમાચાર હશે કારણ કે આ મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગ બંધ થવાને કારણે ઉર્જા સંકટ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયું છે. તે જ સમયે, કાચા તેલના ભાવ આસમાને છે જેના કારણે ભારતમાં પણ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, હોર્મુઝથી જહાજોની અવરજવર ફરી શરૂ કરવાથી ભારતના ઉર્જા ક્ષેત્ર પર દબાણ ઘટશે. તમને જણાવી દઈએ કે યુદ્ધ શરૂ થયા પહેલા તેલ અને ગેસના વૈશ્વિક વેપારનો 20 ટકા આ માર્ગ પરથી પસાર થતો હતો. જો કે ઈરાન પર અમેરિકન હુમલા બાદ ઈરાને અહીંથી જહાજોના પસાર થવા પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો હતો. આ પછી અમેરિકાએ પણ અહીં નાકાબંધી લગાવી દીધી.
યુએસ-ઈરાન સમજૂતીમાં શું છે?
અમેરિકન અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રસ્તાવિત એમઓયુ હેઠળ જહાજોને કોઈપણ પ્રતિબંધ વિના હોર્મુઝુમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. અમેરિકાએ કહ્યું છે કે તેનો અર્થ એ પણ થશે કે અહીં કોઈ ટોલ ટેક્સ નહીં લાગે, જહાજોને કોઈપણ પ્રકારની સમસ્યાનો સામનો કરવો નહીં પડે અને 30 દિવસની અંદર ઈરાન અહીંથી તમામ લેન્ડમાઈન હટાવી દેશે. ઈરાનના બંદરો પર અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલ નાકાબંધી પણ ધીમે ધીમે દૂર કરવામાં આવશે.
પરમાણુ શસ્ત્રો પર શું વાતચીત?
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર આ ડ્રાફ્ટમાં ઈરાન તરફથી પરમાણુ હથિયાર નહીં બનાવવાની પ્રતિબદ્ધતા પણ સામેલ છે. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ડ્રાફ્ટ લાગુ થયા બાદ બંને પક્ષો વચ્ચે 60 દિવસ સુધી વાતચીત થશે. વાટાઘાટોના પ્રથમ તબક્કામાં મુખ્યત્વે ઈરાનના સમૃદ્ધ યુરેનિયમના ભંડારના ભાવિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. તે જ સમયે, અમેરિકા પ્રતિબંધોમાં રાહત આપવા, ઈરાનના જપ્ત નાણાં પરત કરવા અને ઈરાનને માનવતાવાદી સહાય અને આવશ્યક ઉત્પાદનો પહોંચાડવાની યોજના તૈયાર કરવા માટે પણ સંમત થયા છે.
