તાઈવાનને લઈને ચીનની સૈન્ય તૈયારીઓએ અમેરિકાનું ટેન્શન વધાર્યું, કહ્યું- એશિયામાં…

વોશિંગ્ટન: એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં બદલાતા વ્યૂહાત્મક સમીકરણો વચ્ચે ચીનની સૈન્ય ગતિવિધિઓ ફરી એકવાર વૈશ્વિક ચર્ચાનો વિષય બની ગઈ છે. બેઈજિંગ સતત પોતાની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ અમેરિકા તેને ક્ષેત્રીય સુરક્ષા માટે ગંભીર પડકાર તરીકે જોઈ રહ્યું છે. આ મુદ્દે અમેરિકાના રક્ષા મંત્રી પીટ હેગસેથે ખુલ્લેઆમ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને કહ્યું છે કે ચીનનો ઝડપથી વધી રહેલો સૈન્ય વિસ્તરણ સમગ્ર એશિયા માટે ચિંતાનો વિષય બની રહ્યો છે. તેમનું માનવું છે કે પ્રદેશમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે શક્તિનું સંતુલન ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

અમેરિકાના રક્ષા મંત્રી પીટ હેગસેથે ચીનની ઝડપથી વધી રહેલી સૈન્ય શક્તિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રના દેશો ચીનના સૈન્ય વિસ્તરણને લઈને ચિંતિત હોય તે સ્વાભાવિક છે. તેમના મતે ચીન જે ઝડપે પોતાની સેના અને સૈન્ય માળખાને મજબૂત કરી રહ્યું છે તે સમગ્ર ક્ષેત્ર માટે મોટો મુદ્દો બની ગયો છે.

હેગસેથે સિંગાપોરમાં આયોજિત શાંગરી-લા ડાયલોગમાં આ વાત કહી હતી. આ એશિયાની સૌથી મોટી સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સંમેલન માનવામાં આવે છે, જેમાં લગભગ 45 દેશોના સંરક્ષણ પ્રધાનો, સૈન્ય અધિકારીઓ અને સુરક્ષા નિષ્ણાતો ભાગ લે છે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા એશિયામાં કોઈ બિનજરૂરી સંઘર્ષ નથી ઈચ્છતું. પરંતુ અમેરિકા પણ ઈચ્છે છે કે આ ક્ષેત્રમાં શક્તિનું સંતુલન હોવું જોઈએ અને કોઈ એક દેશ એટલો શક્તિશાળી ન બને કે તે બીજા દેશોની સુરક્ષાને અસર કરવા લાગે.

અમેરિકી રક્ષા મંત્રીએ કહ્યું કે અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશોનું લક્ષ્ય એશિયામાં સ્થિરતા જાળવી રાખવાનું છે. તેમનું માનવું છે કે એવું સંતુલન હોવું જોઈએ કે જેમાં ચીન સહિત કોઈપણ દેશ સમગ્ર પ્રદેશ પર પોતાનું વર્ચસ્વ સ્થાપિત ન કરી શકે. હેગસેથનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે તાજેતરના એક રિપોર્ટમાં ચીનના મોટા સૈન્ય નિર્માણનો ખુલાસો થયો છે. રિપોર્ટ અનુસાર ચીન પોતાના પરમાણુ મિસાઈલ બેઝની આસપાસ મોટા પાયા પર નવી સૈન્ય સુવિધાઓ બનાવી રહ્યું છે.

સેટેલાઇટ તસવીરોના આધારે એ વાત સામે આવી છે કે ચીને તેના પરમાણુ મિસાઇલ સાઇલોની નજીક 80થી વધુ લૉન્ચ પેડ, બંકર અને કમ્યુનિકેશન સેન્ટર તૈયાર કર્યા છે. સુરક્ષા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે તેનો ઉપયોગ મોબાઈલ મિસાઈલ લોન્ચર, એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ, ઈલેક્ટ્રોનિક વોરફેર અને સેટેલાઈટ કોમ્યુનિકેશન માટે થઈ શકે છે.

નિષ્ણાતોના મતે, આ પ્રકારનું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માત્ર સંરક્ષણ તૈયારીઓ પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેને ચીનની લાંબા ગાળાની સૈન્ય રણનીતિનો એક ભાગ પણ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે અમેરિકા સહિત ઘણા દેશો આ ગતિવિધિ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે.

નિષ્ણાંતોનું માનવું છે કે ચીન તેની જવાબી પરમાણુ હુમલાની ક્ષમતાને મજબૂત કરવા માટે આ સમગ્ર માળખું બનાવી રહ્યું છે. મતલબ કે તેના પર પહેલા પરમાણુ હુમલો થશે તો પણ તે જવાબી કાર્યવાહી કરવા સક્ષમ હશે.

લશ્કરી વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે આધુનિક યુદ્ધ વ્યૂહરચનામાં ‘સેકન્ડ સ્ટ્રાઈક ક્ષમતા’ કોઈપણ પરમાણુ શક્તિ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ચીનની વર્તમાન તૈયારીઓને આ દિશામાં એક પગલા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.