નવી દિલ્હી. ભારત અને જાપાને ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સ્થિરતા માટે સંરક્ષણ સહયોગને વધુ મજબૂત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહ અને જાપાનના રક્ષા મંત્રી શિંજીરો કોઈઝુમીએ 20 ઓગસ્ટના રોજ નવી દિલ્હીમાં આ માટે દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજી હતી. બેઠકમાં બંને દેશો વચ્ચે દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગ પર સિસ્ટમ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. આ કરાર બંને દેશો વચ્ચે દરિયાઈ સુરક્ષાના ક્ષેત્રમાં વધુ સહયોગ માટે માળખું પૂરું પાડશે. બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે દરિયાઈ સુરક્ષાના ક્ષેત્રમાં વ્યવહારિક સહયોગ વધારવા પર પણ સહમતિ સધાઈ છે. આ કરાર જાપાન મેરીટાઇમ સેલ્ફ-ડિફેન્સ ફોર્સ અને ભારતીય નૌકાદળ વચ્ચેના સહયોગને મજબૂત કરશે, જેમાં મેરીટાઇમ ડોમેન માહિતીની આદાનપ્રદાનનો સમાવેશ થાય છે. બંને દેશોના સંરક્ષણ પ્રધાનોએ એક સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે ભારત-જાપાન વિશેષ વ્યૂહાત્મક અને વૈશ્વિક ભાગીદારી એ ઈન્ડો-પેસિફિકમાં શાંતિ, સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિનો મુખ્ય પાયો છે. બંને મંત્રીઓ દરિયાઈ સુરક્ષા, નૌકા સહયોગ, સંરક્ષણ સાધનો અને ટેક્નોલોજી, સૈન્ય કવાયતો અને સંરક્ષણ ઉદ્યોગના ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારવા સંમત થયા હતા. બંને પક્ષોએ જુલાઈ 2026 માં બંને દેશોના નેતાઓ દ્વારા જારી કરાયેલ સંયુક્ત નિવેદનને યાદ કર્યું.
તેઓએ મુક્ત અને ખુલ્લા ઈન્ડો-પેસિફિકના ધ્યેયને હાંસલ કરવા સંરક્ષણ સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. બંને સંરક્ષણ પ્રધાનોએ વર્તમાન વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિસ્થિતિ પર એકબીજાના મૂલ્યાંકનો શેર કરવાના મહત્વની નોંધ લીધી. તેઓએ નેવિગેશન અને ઓવરફ્લાઇટની સ્વતંત્રતા અને સલામતીમાં દખલ કરતી કોઈપણ એકપક્ષીય કાર્યવાહીનો સખત વિરોધ કર્યો. બંનેએ બળ અથવા દબાણ દ્વારા યથાસ્થિતિ બદલવાના કોઈપણ પ્રયાસનો પણ વિરોધ કર્યો હતો. આ સિવાય શોધ અને બચાવ અને માનવીય સહાયતા અને આપત્તિ રાહતના ક્ષેત્રોમાં પણ સહયોગ વધારવામાં આવશે.
બંને પક્ષો દરિયાઈ સંચાર માર્ગોની સુરક્ષા માટે નૌકાદળના જહાજો અને લશ્કરી એકમોની પરસ્પર મુલાકાતો વધારશે. સંયુક્ત કવાયત, સૈન્ય કર્મચારીઓ અને નિષ્ણાતોની આપ-લે પણ થશે. બંદરોના ઉપયોગ અને જાળવણી અને સમારકામની સુવિધાઓમાં પણ સહકાર વધારવામાં આવશે. નૌકાદળના જહાજ નિર્માણમાં પણ સહકારની શક્યતા વિસ્તારવામાં આવશે. બંને મંત્રીઓ દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગને ઝડપથી આગળ વધારવા સંમત થયા છે. તેઓએ દરિયાઈ ખાણોનો સામનો કરવાની ક્ષમતા વધારવા માટે એકબીજાની કુશળતાનો લાભ લેવાની વાત કરી.
બંને પક્ષો નૌકાદળના જહાજોના સંયુક્ત વિકાસ અને ડિઝાઇનની શક્યતાઓ શોધવા માટે પણ સંમત થયા છે. આમાં જાપાનની તકનીકી કુશળતા અને ભારતની ઉત્પાદન ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. ભારત અને જાપાને સંરક્ષણ જહાજ નિર્માણ સંબંધિત ક્ષેત્રોમાં એકબીજાની ક્ષમતાઓનો લાભ લેવા પર ભાર મૂક્યો હતો. ‘મેક ઈન ઈન્ડિયા’ હેઠળ ભારતની ઉત્પાદન ક્ષમતાના ઉપયોગ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવશે. બંને પક્ષો નજીકના ભવિષ્યમાં જહાજ સમારકામ સુવિધાઓના પરસ્પર ઉપયોગ માટેની વ્યવસ્થાઓને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે પણ સંમત થયા હતા.
બંને મંત્રીઓએ ભારત અને જાપાન વચ્ચે સતત વધી રહેલી સૈન્ય કવાયતને આવકારી હતી. આ અંતર્ગત ‘ધર્મ ગાર્ડિયન’ અને ‘જેમેક્સ’ જેવા દાવપેચને વિસ્તારવામાં આવશે. બંનેએ આ વર્ષે યોજાનારી ભારત-જાપાન વાયુસેના કવાયત ‘વીર ગાર્ડિયન 26’ની તૈયારીઓમાં થયેલી પ્રગતિને પણ આવકારી હતી. આ કવાયતમાં પ્રથમ વખત જાપાનના એર સેલ્ફ ડિફેન્સ ફોર્સના ફાઈટર એરક્રાફ્ટ ભારત આવશે અને કવાયતમાં ભાગ લેશે.
બંને દેશો લશ્કરી કવાયતોને વધુ જટિલ બનાવવા, માનવરહિત પ્રણાલીનો સમાવેશ કરવા અને તક મળે ત્યારે ટૂંકા અંતરાલમાં સંયુક્ત કવાયત કરવા માટે પણ સંમત થયા છે. બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે સહકારને વધુ વધારવા માટે, સ્પેશિયલ ઓપરેશન્સ ફોર્સિસ વચ્ચે આદાનપ્રદાન વધારવા પર સહમતિ બની છે. ભારતમાં ઈન્ટિગ્રેટેડ થિયેટર કમાન્ડની સ્થાપના પછી, જાપાન સાથે આ ક્ષેત્રમાં સહયોગની શક્યતાઓ શોધવા માટે સંમત થયા છે.
સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે સંરક્ષણ સાધનો અને ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર માટેના માળખાની જાપાનની તાજેતરની સમીક્ષાને આવકારી હતી. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે જાપાન ઈન્ડો-પેસિફિક અને સમગ્ર વિશ્વમાં શાંતિ અને સ્થિરતા માટે વધુ યોગદાન આપશે. તેમણે બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ અને તકનીકી ભાગીદારીને વધુ મજબૂત કરવાની આશા પણ વ્યક્ત કરી હતી.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
