ભારત માટે, બાંગ્લાદેશમાં વધતો કટ્ટરવાદ, જેહાદી ઉગ્રવાદ અને શસ્ત્રોનો પ્રસાર હવે આંતરિક બાબત નથી. ભૂતપૂર્વ વિદેશ પ્રધાન ડૉ.એ.કે. અબ્દુલ મોમેને હસ્તક્ષેપ માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્રને કરેલી અપીલને પગલે, નવી દિલ્હીમાં સુરક્ષા એજન્સીઓ સિલિગુડી કોરિડોર, સરહદી જિલ્લાઓ અને પૂર્વોત્તર પર તેની સંભવિત અસર વિશે સતર્ક બની ગઈ છે. હકીકતમાં, મોમેને ચેતવણી આપી છે કે દેશમાં કટ્ટરવાદ, જેહાદી ઉગ્રવાદ અને હથિયારોનો ફેલાવો ઝડપથી વધી રહ્યો છે અને રાજકીય-સુરક્ષાની સ્થિતિ સતત કથળી રહી છે. યુએન સેક્રેટરી-જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસને સંબોધિત સત્તાવાર અપીલમાં, મોમેને કહ્યું કે તાજેતરના રાજકીય ફેરફારોને પગલે ગ્રામીણ બાંગ્લાદેશમાં જેહાદી પ્રવૃત્તિઓ, કટ્ટરપંથી વિચારસરણી અને ગેરકાયદેસર હથિયારો ફેલાઈ રહ્યા છે. તેમણે તેને માત્ર આંતરિક સંકટ જ નહીં પરંતુ પ્રાદેશિક શાંતિ માટે ગંભીર ખતરો ગણાવ્યો છે. તમને જણાવી દઈએ કે મોમેન આ પહેલા સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં બાંગ્લાદેશના સ્થાયી પ્રતિનિધિ પણ રહી ચૂક્યા છે. તેમના મતે સ્થિતિ એટલી ગંભીર બની ગઈ છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય હવે ચૂપ રહી શકે તેમ નથી.
જેલમાં માનવાધિકાર ભંગના આરોપો
ભૂતપૂર્વ વિદેશ મંત્રીએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા કથિત માનવાધિકાર ઉલ્લંઘન, કસ્ટડીમાં મૃત્યુ અને બાંગ્લાદેશની જેલોમાં ભીડની સ્વતંત્ર સમીક્ષાની હાકલ કરી છે. અપીલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે અંદાજે ચાર લાખ કેદીઓને જામીન અથવા ઔપચારિક આરોપો વિના કસ્ટડીમાં રાખવામાં આવ્યા છે. સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, બાંગ્લાદેશની જેલોમાં કેદીઓની સંખ્યા આના કરતા ઘણી ઓછી હોવાનું કહેવાય છે, જોકે જેલો ભીડભાડથી ભરેલી છે અને મોટી સંખ્યામાં કેદીઓની સુનાવણી ચાલી રહી છે. માનવાધિકાર સંગઠનોએ પણ સુનાવણી વિના લાંબા સમય સુધી અટકાયત અને જેલમાં મૃત્યુની જાણ કરી છે.
ભારત માટે મોટું સુરક્ષા એલર્ટ
તે જ સમયે, આ ક્ષેત્ર પર દેખરેખ રાખતા ટોચના ગુપ્તચર સૂત્રોનું કહેવું છે કે જો બાંગ્લાદેશમાં અસ્થિરતા અને કટ્ટરવાદ વધુ ઊંડો થતો રહેશે તો તેની સીધી અસર ભારતની આંતરિક સુરક્ષા પર પડી શકે છે. આ ચિંતા એટલા માટે વધે છે કારણ કે બાંગ્લાદેશ સિલીગુડી કોરિડોરની નજીક છે, જે ભારતના સૌથી સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાંથી એક છે. જમીનના આ સાંકડા વિસ્તારને ‘ચિકન નેક’ કહેવામાં આવે છે. આ કોરિડોર ભારતના મુખ્ય ભાગને ઉત્તર-પૂર્વના રાજ્યો સાથે જોડે છે. કોઈપણ લાંબી અસ્થિરતા સરહદ પર અંતર બનાવી શકે છે જેનો બાહ્ય પ્રતિકૂળ દળો શોષણ કરવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.
લૂંટાયેલા શસ્ત્રોનો ભય
શસ્ત્રોના ગોદામોની લૂંટ પછી શસ્ત્રોનો કથિત પ્રસાર એ બીજી મોટી ચિંતા છે. સૂત્રો દ્વારા ટાંકવામાં આવેલા ગુપ્તચર મૂલ્યાંકન મુજબ, દાણચોરી અથવા લૂંટેલા હથિયારો ભારતના ગેરકાયદેસર હથિયાર બજારમાં પહોંચી શકે છે. આનાથી ઉત્તર-પૂર્વમાં બળવાખોર જૂથો અને સંગઠિત ગુનાહિત ટોળકી સુધી આધુનિક શસ્ત્રો પહોંચવાનું જોખમ વધે છે. સુરક્ષા એજન્સીઓ માને છે કે સીમા પાર શસ્ત્રોની હિલચાલ માત્ર કાયદો અને વ્યવસ્થાનો મુદ્દો નથી પરંતુ લાંબા ગાળાનો વ્યૂહાત્મક ખતરો છે.
જેહાદી નેટવર્ક પર ચાંપતી નજર રાખો
ભારતીય સુરક્ષા એજન્સીઓ બાંગ્લાદેશ સ્થિત ઉગ્રવાદી નેટવર્ક પર ચાંપતી નજર રાખી રહી છે. ચિંતાના ક્ષેત્રોમાં જમાત-ઉલ-મુજાહિદ્દીન બાંગ્લાદેશ (જેએમબી), તેનું વિભાજિત જૂથ નિયો-જેએમબી અને અંસારુલ્લા બાંગ્લા ટીમનો સમાવેશ થાય છે, જેને અંસાર અલ-ઈસ્લામ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. સૂત્રોનું કહેવું છે કે આ નેટવર્ક્સ ઓનલાઈન પ્રચાર અને ગ્રાઉન્ડ રિક્રુટમેન્ટ બંનેનો ઉપયોગ કરી રહ્યાં છે. આ કારણે ભારતના સરહદી જિલ્લાઓમાં ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ અને ત્રિપુરામાં કટ્ટરપંથી વિચાર ફેલાવાની શક્યતા છે. ડર માત્ર આતંકવાદી હુમલા પૂરતો મર્યાદિત નથી. એજન્સીઓ એ પણ તપાસ કરી રહી છે કે શું આ નેટવર્ક સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સાંપ્રદાયિક તણાવ વધારી શકે છે અને સામાજિક સંવાદિતાને ખલેલ પહોંચાડી શકે છે.
