અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પશ્ચિમ એશિયા (મધ્ય પૂર્વ)માં સાત મહિનાથી ચાલેલા ભયંકર યુદ્ધ અને ક્રૂડ ઓઈલ માટેના સૌથી મોટા દરિયાઈ માર્ગ હોર્મુઝની ખાડીની નાકાબંધીનો અંત લાવવા ઈરાન દ્વારા મુકવામાં આવેલા 7 દિવસના શાંતિ પ્રસ્તાવને ફગાવી દીધો છે.
વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ (WSJ) ના અહેવાલ અનુસાર, ટ્રમ્પે ઈરાનના પ્રસ્તાવમાં અવિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે અને પોતાના અધિકારીઓને નવેમ્બરમાં યોજાનારી યુએસની મધ્યસત્ર ચૂંટણી પછી ફરીથી ઈરાન પર ભારે બોમ્બ ધડાકા શરૂ કરવાની તૈયારી કરવા કહ્યું છે. બીજી તરફ ઈરાનના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા શાંતિ સમજૂતીનો સ્વીકાર કરે કે ન કરે, ઈરાન તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને સહેજ પણ હળવાશ નહીં દાખવશે.
ઈરાનની ‘7-દિવસીય ફોર્મ્યુલા’ શું હતી?
યુનાઈટેડ નેશન્સ જનરલ એસેમ્બલી (UNGA) દરમિયાન ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ કતારી મધ્યસ્થી દ્વારા અમેરિકાને લેખિત શાંતિ પ્રસ્તાવ આપ્યો હતો.
ઈરાનની આ દરખાસ્તની મુખ્ય શરતોમાં શામેલ છે:
- અમેરિકાની સંમતિ મળતાં જ 7 દિવસનું કાઉન્ટડાઉન શરૂ થશે, ત્યારબાદ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ પર જહાજોની અવરજવર સંપૂર્ણપણે પુનઃસ્થાપિત થઈ જશે.
- સમગ્ર પ્રદેશમાં તમામ મોરચે ચાલી રહેલી લશ્કરી અથડામણો – લેબનોન સહિત – તરત જ બંધ કરવામાં આવશે.
- બદલામાં, યુ.એસ.એ ઈરાની બંદરો પરની નૌકાદળની નાકાબંધી હટાવવી પડશે, અબજો ડોલરના જપ્ત ઈરાની ભંડોળ છોડવું પડશે અને ઈરાની તેલના વેચાણ પરના પ્રતિબંધો હટાવવા પડશે.
વિદેશ મંત્રી અરાઘચીએ કહ્યું હતું કે, “જો અમેરિકા ગંભીરતા બતાવે તો બધું તૈયાર છે. પરંતુ બોલ હવે અમેરિકાના કોર્ટમાં છે.”
પરમાણુ કાર્યક્રમ પર કોઈ કરાર નથી
અમેરિકાના દબાણ વચ્ચે ઈરાને પોતાની સાર્વભૌમત્વ અને પરમાણુ અધિકારોને લઈને ખૂબ જ કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
