ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા માટે કારતક માસને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. આ મહિનામાં સવારે સ્નાન, તુલસી પૂજન, દીપ દાન અને દાન કરવાની પરંપરા છે. વર્ષ 2026 માં પૂર્ણિમંત પંચાંગ અનુસાર, કારતક મહિનો 27 ઓક્ટોબરથી શરૂ થશે અને 24 નવેમ્બરના રોજ કારતક પૂર્ણિમાના દિવસે સમાપ્ત થશે. આ સમય દરમિયાન, ભક્તો તેમની શ્રદ્ધા અને ક્ષમતા અનુસાર સ્નાન અને ઉપવાસ કરવાની પ્રતિજ્ઞા લે છે. ચાલો જાણીએ કે કારતક મહિનામાં સ્નાન કરવાનો યોગ્ય સમય કયો છે, ઉપવાસ કેટલા સમય સુધી રાખવા જોઈએ અને આહારમાં કઈ વસ્તુઓ ટાળવી જોઈએ.
કારતક મહિનામાં કયા સમયે સ્નાન કરવું જોઈએ?
કારતક મહિનામાં બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં સ્નાન કરવું વિશેષ ફળદાયી માનવામાં આવે છે. આ સમય સામાન્ય રીતે સૂર્યોદયના દોઢ કલાક પહેલા શરૂ થાય છે. જો કે, તેનો ચોક્કસ સમય શહેર અને તારીખ પ્રમાણે બદલાય છે. તેથી, તમારા સ્થાનિક પંચાંગમાં બ્રહ્મ મુહૂર્તનો સમય તપાસવો વધુ સારું રહેશે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે આ સમયે સ્નાન કરીને ભગવાન વિષ્ણુનું સ્મરણ અને પૂજા કરવાથી પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે. જો નદી કે તળાવમાં સ્નાન કરવું શક્ય ન હોય તો તમે ઘરે જ સ્નાન કરી શકો છો. આ પછી, સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરીને સૂર્ય ભગવાનને અર્ઘ્ય ચઢાવો અને ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરો.
કારતક મહિનામાં વ્રત ક્યારે અને કેટલા સમય સુધી રાખવું જોઈએ?
પંચાંગ અનુસાર, કારતક મહિનો 27 ઓક્ટોબર 2026થી શરૂ થતો માનવામાં આવે છે અને તે 24 નવેમ્બરે કારતક પૂર્ણિમાના દિવસે સમાપ્ત થશે. આખા મહિના માટે કારતક સ્નાનની પ્રતિજ્ઞા લેનારા ભક્તો આ સમયગાળા દરમિયાન દરરોજ સૂર્યોદય પહેલાં સ્નાન અને પૂજા કરે છે. જો કે, આખો મહિનો ઉપવાસ કરવો જરૂરી નથી. વ્રત રાખવાના નિયમો વ્યક્તિની આસ્થા અને પરંપરા પ્રમાણે અલગ અલગ હોઈ શકે છે. આ મહિનામાં દેવોત્થાન એકાદશી, તુલસી વિવાહ અને કાર્તિક પૂર્ણિમા જેવા પ્રસંગોનું વિશેષ મહત્વ છે. જો તમે કોઈ ચોક્કસ દિવસે વ્રત રાખી રહ્યા છો, તો સ્થાનિક પંચાંગથી તે તિથિ અનુસાર ઉપવાસ, પૂજા અને પારણા શરૂ કરવાનો સમય તપાસો.
કારતક મહિનામાં શું ખાવું જોઈએ?
કારતક માસમાં સાત્વિક ભોજન ખાવાની પરંપરા છે. આ સમય દરમિયાન, તમે તાજા ફળો, મોસમી શાકભાજી અને સાદો ઘરે બનાવેલો ખોરાક ખાઈ શકો છો. જે લોકો આખા મહિનામાં સાધારણ ખાવાનો સંકલ્પ કરે છે તેઓ તેમની પરંપરા મુજબ ખોરાક પસંદ કરે છે. ઉપવાસના દિવસે ફળ ખાનારા ભક્તો ઉપવાસ દરમિયાન ફળ, દૂધ અથવા અન્ય ખાદ્યપદાર્થો લઈ શકે છે. આ મહિને ખાવા-પીવાની આદતોમાં સંયમ જાળવવાની સાથે ભોજનની સ્વચ્છતાનું પણ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. વાસી ખોરાક ટાળવો અને વધુ પડતું ખાવાનું ટાળવું વધુ સારું છે. ઉપવાસ દરમિયાન, તમારી દિનચર્યા અને શારીરિક જરૂરિયાતો અનુસાર ખોરાક લેવો પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
હસ્તરેખાશાસ્ત્ર: જ્યારે હથેળીઓ જોડાય છે ત્યારે અર્ધ ચંદ્ર બને છે? જાણો તેના શુભ અને અશુભ સંકેતો
