ઈઝરાયેલમાં 27 ઓક્ટોબરે સંસદીય ચૂંટણી યોજાવા જઈ રહી છે. વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ આ ચૂંટણીઓમાં સત્તા બચાવવાના પડકારનો સામનો કરી રહ્યા છે. 7 ઓક્ટોબર, 2023ના રોજ હમાસના હુમલા અને ત્યારબાદ ગાઝા, લેબનોન અને ઈરાનમાં થયેલા યુદ્ધો પછી દેશમાં આ પ્રથમ રાષ્ટ્રીય ચૂંટણી છે. આ ચૂંટણીઓને નેતન્યાહૂની રાજકીય સ્થિતિ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. તાજેતરના ઓપિનિયન પોલમાં તેમની શાસક ગઠબંધન સરકાર તેની બહુમતી ગુમાવે તેવી સંભાવનાની આગાહી કરી છે. જો કે, ઇઝરાયેલની ચૂંટણી પ્રણાલી ભારત અને અન્ય ઘણા દેશોથી અલગ છે. ચાલો ઇઝરાયેલની ચૂંટણી પ્રક્રિયાને સમજીએ.
ઈઝરાયેલના લોકો સીધા વડાપ્રધાન કે તેમના વિસ્તારના સાંસદને મત આપતા નથી, પરંતુ રાજકીય પક્ષોને પસંદ કરે છે. જે નેતા ચૂંટણી બાદ સંસદમાં બહુમતીનું સમર્થન મેળવે છે, તેમનો વડાપ્રધાન બનવાનો રસ્તો સાફ થઈ જાય છે. ઇઝરાયેલની સંસદ નેસેટ કહેવાય છે. તેમાં કુલ 120 સભ્યો છે. દેશમાં પ્રમાણસર પ્રતિનિધિત્વ પ્રણાલી અમલમાં છે. આ અંતર્ગત સમગ્ર ઈઝરાયેલને એક જ ચૂંટણી ક્ષેત્ર માનવામાં આવે છે. રાજકીય પક્ષો તેમના ઉમેદવારોની યાદી બહાર પાડે છે, જેમાં નામોનો ક્રમ અગાઉથી નક્કી કરવામાં આવે છે.
મતદારો કોઈપણ પક્ષને મત આપતા નથી
ઇઝરાયેલમાં મતદારો ઉમેદવારને બદલે તેમની પસંદગીના પક્ષ અથવા મતદાર યાદીને મત આપે છે. આ પછી, દેશભરમાં મળેલા કુલ મતોના પ્રમાણ અનુસાર એક પક્ષને સંસદમાં બેઠકો આપવામાં આવે છે. જો કે, દરેક પક્ષને સંસદમાં પ્રવેશવા માટે ઓછામાં ઓછા 3.25 ટકા માન્ય મત મેળવવા જરૂરી છે. તેને ચૂંટણીની સીમા કહે છે. જે પક્ષો આ મર્યાદા સુધી પહોંચતા નથી તેમને નેસેટમાં કોઈ બેઠકો મળતી નથી. કોઈ પક્ષને તેના ઉમેદવારોની યાદીમાં જેટલી બેઠકો મળે છે તેના આધારે સાંસદો ચૂંટાય છે.
