દેશમાં લગ્નને લઈને મદ્રાસ હાઈકોર્ટે મહત્વની ટિપ્પણી કરી છે. કોર્ટે કહ્યું કે ભારતીય લગ્ન પ્રણાલીએ પુરુષ વર્ચસ્વની છાયામાંથી બહાર આવવું પડશે. તેનો વિકાસ સમાનતા અને પરસ્પર આદરના પ્રકાશમાં થવો જોઈએ. જજ એલ વિક્ટોરિયા ગૌરીએ કહ્યું કે મહિલાઓ માટે ખરાબ લગ્નને સહન કરવું ખોટું છે. તે પુરુષોને પેઢીઓથી સ્ત્રીઓને નિયંત્રિત કરવા અને દબાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. 1965માં લગ્ન કરનાર એક વૃદ્ધ દંપતી વચ્ચેના વૈવાહિક વિવાદને લગતા ચુકાદામાં જજે આ ટિપ્પણી કરી હતી.
કોર્ટે કહ્યું, ‘આ કેસમાં પીડિતા એ ભારતીય મહિલાઓની પેઢીનું પ્રતીક છે જેણે સતત માનસિક અને ભાવનાત્મક ક્રૂરતા સહન કરી છે. આશા રાખવી કે સહનશીલતા એ તેમનો ગુણ અને ફરજ છે. આવી ખોટી સહિષ્ણુતાનો મોટાભાગે સામાજિક વર્ણનોમાં મહિમા કરવામાં આવે છે. તેણે પિતૃસત્તાક વિશેષાધિકારના નામે પુરુષોની પેઢીઓને નિયંત્રણ, વર્ચસ્વ અને ઉપેક્ષા કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા છે.’
કોર્ટે કઈ બાબતો પર ભાર મૂક્યો
હાઈકોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પુરુષોએ વારસામાં મળેલી માન્યતાને છોડી દેવી જોઈએ કે લગ્ન તેમને નિર્વિવાદ અધિકારો આપે છે. તેઓએ એ સમજવાનું શરૂ કરવું પડશે કે તેમની પત્નીઓની આરામ, સલામતી, જરૂરિયાતો અને ગૌરવ એ ફરજો નથી પરંતુ વૈવાહિક બંધનની મૂળભૂત જવાબદારીઓ છે. ખાસ કરીને તેમના જીવનના છેલ્લા વર્ષોમાં. પત્નીઓ સામે ઘરેલુ હિંસા અંગેના કાયદા પર ટિપ્પણી કરતા કોર્ટે કહ્યું કે જ્યારે ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ 498-A મહિલાઓને તેનું રક્ષણ પૂરું પાડે છે, ત્યારે તે માત્ર સજા કરવા માટે નહીં પરંતુ સામાજિક ચેતનાને જાગૃત કરવા માટે કરે છે. જો કે, અદાલતો કૌટુંબિક વિવાદોના વધુ પડતા અપરાધીકરણ અંગે સાવચેત રહે છે. પરંતુ, ઘરેલું ક્રૂરતાને અવગણી શકાય નહીં.
