નેપાળના મધ્યેશ પ્રાંતમાં સોમવારે સવારે મોટો રાજકીય વિવાદ સર્જાયો હતો. સીપીએન-યુએમએલ સંસદીય દળના નેતા સરોજ કુમાર યાદવને મુખ્યમંત્રી બનાવવામાં આવ્યા બાદ તરત જ જનકપુરધામમાં મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયમાં તોડફોડની ઘટના બની હતી. મધ્યેશ પ્રાંતના રાજકારણમાં ત્યારે હલચલ મચી ગઈ જ્યારે પ્રાંતીય વડા સુમિત્રા દેવી ભંડારીએ સોમવારે બરડીબાસની એક હોટલમાંથી સીપીએન-યુએમએલના નેતા સરોજ કુમાર યાદવને મુખ્યમંત્રી પદના શપથ લેવડાવ્યા. વડાપ્રધાન તરીકે કેપી શર્મા ઓલીના કાર્યકાળ દરમિયાન નિયુક્ત કરાયેલા ભંડારીએ નેપાળી કોંગ્રેસના નેતૃત્વવાળી ગઠબંધનની અવગણના કરીને આ પગલું ભર્યું હતું. આ અંગે તમામ રાજકીય પક્ષોએ આકરી પ્રતિક્રિયા આપી છે. ભારતની સરહદને અડીને આવેલા આ સંવેદનશીલ પ્રદેશમાં મધેસી સમુદાયની લાંબા સમયથી ચાલતી રાજકીય માંગણીઓ વચ્ચે આ ઘટના વધુ તણાવ વધારી રહી છે.
મળતી માહિતી મુજબ, પ્રાંતીય એસેમ્બલીના કેટલાક સભ્યો અને અન્ય લોકોએ મુખ્યમંત્રીની ચેમ્બરમાં ઘૂસીને ફર્નિચર અને સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. ઓફિસમાં રાષ્ટ્રધ્વજ પણ ફેંકી દીધો હતો. બંધારણની કલમ 168 (3) હેઠળ મહોત્તરી જિલ્લાના બરડીબાસમાં એક હોટલમાંથી પ્રાંતીય વડા સુમિત્રા સુબેદી ભંડારીએ યાદવને મુખ્ય પ્રધાન તરીકે નિયુક્ત કર્યાની થોડી મિનિટો પછી આ ઘટના બની હતી. આ નિર્ણયથી સમગ્ર પ્રાંતમાં વ્યાપક અસંતોષ ફેલાયો છે. ઘટના બાદ સરકારી પરિસરમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા સઘન કરી દેવામાં આવી હતી.
પૂર્વ મુખ્યમંત્રી જિતેન્દ્ર સોનલે (જેમણે રવિવારે જ રાજીનામું આપી દીધું હતું) ભંડારી પર મધેશના લોકોને દગો કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે યાદવ સારવારના બહાને કાઠમંડુમાં હતા ત્યારે ગુપ્ત રીતે તેમની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. યુએમએલ ગઠબંધનથી અલગ થયા બાદ માઓવાદી કેન્દ્ર અને મધેસી પક્ષો સાથે નવી સરકાર બનાવવા તરફ આગળ વધી રહેલી નેપાળી કોંગ્રેસે પણ ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. કોંગ્રેસના મહાસચિવ વિશ્વ પ્રકાશ શર્માએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર તેને સંઘીય રાજનીતિ માટે ‘દુર્ઘટના’ ગણાવી હતી. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું હતું કે આ વિરોધી રાજકીય વલણથી ફેડરલિઝમ પ્રત્યે લોકોની નિરાશા વધશે. કલમ 168 (2) હેઠળ સરકારની રચના થઈ શકી હોત, તેમ છતાં આ પ્રહસન બનાવવામાં આવ્યું હતું. અમે આશા રાખીએ છીએ કે ન્યાયતંત્ર આને સુધારે.
તે જ સમયે, રાષ્ટ્રીય પ્રજાતંત્ર પાર્ટી (RPP) એ પણ પ્રાંતીય વડાના આ વિવાદાસ્પદ નિર્ણયનો સખત વિરોધ કર્યો હતો. પાર્ટી અધ્યક્ષ રાજેન્દ્ર પ્રસાદ લિંગડેને તેને પાર્ટી શિસ્તનું ગંભીર ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું. સોશિયલ મીડિયા પર જાહેર કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં, લિંગડેને મધ્યેશ સરકારમાં સામેલ તમામ RPP સભ્યોને તાત્કાલિક પદ છોડવાનો આદેશ આપ્યો છે. જો તેમ કરવામાં નહીં આવે તો કાર્યવાહી કરવામાં આવશે તેવી ચેતવણી આપી હતી. પાર્ટીનું ધ્યાન હવે નવી પ્રાંતીય સરકારમાં તેની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવા પર છે.
