બાંગ્લાદેશના કાચા કોટન માર્કેટમાં મોટી ઉથલપાથલ થઈ છે. બ્રાઝિલે હવે ભારતને પાછળ છોડી દીધું છે, જે દાયકાઓથી આ માર્કેટ પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચર (યુએસડીએ)ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, 2024-25 માર્કેટિંગ વર્ષમાં 25% હિસ્સા સાથે બ્રાઝિલ બાંગ્લાદેશને સૌથી વધુ કાચો કપાસ સપ્લાયર બન્યું છે, જ્યારે ભારત માત્ર 15% સાથે બીજા સ્થાને સરકી ગયું છે.
જો કે, ભારત હજુ પણ એક ક્ષેત્રમાં મજબૂત છે, તે છે કોટન યાર્ન. 2024-25 માર્કેટિંગ વર્ષમાં, બાંગ્લાદેશે તેની કુલ કોટન યાર્નની આયાતમાંથી 82% ભારતમાંથી લીધી હતી. જુલાઈ 2025 માં રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, બાંગ્લાદેશની કુલ નિકાસમાં રેડીમેડ ગારમેન્ટ સેક્ટર 80% થી વધુ અને તેના જીડીપીમાં લગભગ 10% ફાળો આપે છે. આ ક્ષેત્રમાં 40 લાખ લોકોને રોજગાર મળે છે.
2024-25 માર્કેટિંગ વર્ષ માટેના આંકડા (ઓગસ્ટ 2024 – જુલાઈ 2025)
બાંગ્લાદેશે રેકોર્ડ 82.8 લાખ ગાંસડી (1 ગાંસડી = 480 lb) કાચા કપાસની આયાત કરી હતી. આમાં…
- બ્રાઝિલ: 19 મિલિયન ગાંસડી (25% શેર)
- ભારત: 14 લાખ ગાંસડી (15% હિસ્સો)
એક વર્ષ પહેલા (2023-24), ભારત 17.9 લાખ ગાંસડી (23% શેર) સાથે પ્રથમ સ્થાને હતું. આ વર્ષે કુલ આયાત ગયા વર્ષની 78 લાખ ગાંસડી કરતાં 5.2% વધુ છે. અન્ય મુખ્ય સપ્લાયર્સ યુએસ (7%), ઓસ્ટ્રેલિયા અને પશ્ચિમ આફ્રિકન દેશો છે, પરંતુ કોઈ પણ બ્રાઝિલની નજીક આવતું નથી. કાચા કપાસની આયાત 2025-26માં વધુ 1.4% વધીને 84 લાખ ગાંસડી થવાનો અંદાજ છે.
રાજકીય ઉથલપાથલની અસર
યુએસડીએના અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે 2024-25 બજાર વર્ષ તે જ સમયે શરૂ થયું જ્યારે શેખ હસીના સરકાર વિરુદ્ધ મોટા પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા હતા. 5 ઓગસ્ટ, 2024 ના રોજ, શેખ હસીના લશ્કરી હેલિકોપ્ટર દ્વારા ભારત ગયા અને ત્યારથી તે દિલ્હીમાં છે. ઓગસ્ટ 2024 માં નવી વચગાળાની સરકારની રચના પછી કેટલાક પ્રારંભિક અવરોધો હતા, પરંતુ કપાસની આયાત મે 2025 સુધી સંપૂર્ણપણે સ્થિર રહી હતી. RMG ક્ષેત્ર બાંગ્લાદેશના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ છે.
