Corruption in Gujarat: ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને હાલના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વારંવાર ભ્રષ્ટાચાર સામે કડક વલણની વાત કરે છે. તેઓ એજન્સીઓને સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા આપ્યાનો દાવો પણ કરે છે. પરંતુ જ્યારે આવી વાતો વચ્ચે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ જેવી સંસ્થાઓ કોઈ કલેક્ટર કે નાની કડી પર દરોડા પાડે છે, ત્યારે પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે શું આ લડાઈ સાચે જ મૂળ સુધી પહોંચે છે કે પછી માત્ર બહારથી દેખાવ પૂરતી રહે છે.
સુરેન્દ્રનગર કેસ અને પુનરાવર્તન થતી કહાણી
સુરેન્દ્રનગરના હાલના કલેક્ટર રાજેન્દ્ર પટેલ અને તેમના સહયોગીઓ સામે જમીન અધિગ્રહણમાં કરોડોની ગેરરીતિના આક્ષેપ થયા છે. માલવણ, લખતર અને પાટડી જેવા વિસ્તારોમાં મોટી જમીન ડીલમાં સરકારી તિજોરીને નુકસાન પહોંચાડ્યાની ચર્ચા છે. આ પહેલાં પણ આ જ જિલ્લામાં એક અન્ય કલેક્ટર ભ્રષ્ટાચારના કેસમાં ઝડપાયા હતા. આ ઘટનાઓ એ સંકેત આપે છે કે સમસ્યા વ્યક્તિગત નથી, પરંતુ વ્યવસ્થાગત છે.
મોટા ખેલાડી હંમેશાં અદૃશ્ય કેમ
ગુજરાત લાંચ રૂશ્વત બ્યુરોના આંકડાઓ જણાવે છે કે મહેસૂલ, ગૃહ, પંચાયત અને ગ્રામ વિકાસ વિભાગોમાં ભ્રષ્ટાચાર વધુ જોવા મળે છે. પરંતુ ઉદ્યોગ, પોર્ટ, ઊર્જા, પેટ્રોલિયમ અને શહેરી વિકાસ જેવા વિભાગોમાંથી મોટા નામો ભાગ્યે જ બહાર આવે છે. જ્યાં અબજો રૂપિયાના પ્રોજેક્ટ્સ થાય છે, ત્યાં તપાસની પહોંચ કેમ અટકી જાય છે, એ સવાલ સામાન્ય નાગરિકના મનમાં સતત ઘૂમે છે.
ચર્ચાઓ, અફવાઓ અને અટકતી તપાસ
સુરત જેવા શહેરોમાં ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને મોટા હોદ્દેદારો વિશે અનેક કિસ્સાઓ વર્ષોથી ચર્ચામાં છે. અઢળક સંપત્તિ, વૈભવી જીવનશૈલી અને શંકાસ્પદ લેવડદેવડની વાતો સાંભળવા મળે છે. નોટબંધીના સમયમાં હીરા ઉદ્યોગમાં રોકડ વ્યવહારોની ચર્ચા પણ થઈ હતી. પરંતુ આ બધું વાતો સુધી જ સીમિત રહે છે, કારણ કે તપાસ ત્યાં સુધી પહોંચતી નથી જ્યાં ખરેખર અસર થવાની શક્યતા હોય.
કાયદો કોના માટે સમાન છે
જ્યારે નાના કર્મચારીઓ કે મધ્યમ કક્ષાના અધિકારીઓ તરત જ ઝડપાઈ જાય છે, ત્યારે મોટા હોદ્દેદારો સામે કાર્યવાહી ધીમી કે અધૂરી કેમ રહે છે. કેટલાક અધિકારીઓ પર હજારો કરોડના નુકસાનના આક્ષેપ થયા, છતાં પરિણામ માત્ર સસ્પેન્શન અથવા લાંબી તપાસ સુધી સીમિત રહ્યું. આ સ્થિતિમાં કાયદાની સમાનતા પર પ્રશ્ન ઊભો થવો સ્વાભાવિક છે.
રાજકારણ, જનતા અને નજરિયાનો ફરક
સત્તાધારી પક્ષ આજે પણ ભ્રષ્ટાચારમુક્ત શાસનનો દાવો કરે છે. વિરોધ પક્ષના કિસ્સાઓ સ્પષ્ટ દેખાય છે, પરંતુ સત્તામાં બેઠેલા લોકો સામે આંખો અંધ બની જાય છે. હકીકત એ છે કે ભ્રષ્ટાચાર કોઈ એક પક્ષ કે વ્યક્તિ પૂરતો નથી. ફરક માત્ર એટલો છે કે આપણે તેને કયા ચશ્માંથી જોઇએ છીએ.
