અમેરિકા સાથેના સંશોધિત ટેરિફ ઘટાડાના સોદા હેઠળ ભારત રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદીમાં ધીમે ધીમે ઘટાડો કરે તેવી શક્યતા છે. આ માહિતી આપતાં સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે, જોકે, નાયરા એનર્જી જેવી રિફાઇનરીઓ પાસે ઉપલબ્ધ મર્યાદિત વિકલ્પોને કારણે આ આયાત અત્યારે સંપૂર્ણપણે બંધ કરવામાં આવશે નહીં. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શુક્રવારે ભારતમાંથી તમામ આયાત પર દંડાત્મક 25 ટકા ડ્યૂટીને રદ કરતા એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે રશિયાથી તેલની આયાત રોકવાની નવી દિલ્હીની પ્રતિબદ્ધતા બાદ આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.
રશિયા પાસેથી ખરીદી ઘટાડવાની સલાહ
આ બાબતની જાણકારી ધરાવતા ત્રણ સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે જો કે રિફાઈનરીઓને રશિયા પાસેથી ખરીદી રોકવા માટે કોઈ ઔપચારિક સૂચના મળી નથી, તેમ છતાં તેમને અનૌપચારિક રીતે મોસ્કોમાંથી ખરીદી ઘટાડવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, મોટાભાગની રિફાઇનરીઓ આ જાહેરાત પહેલાં કરવામાં આવેલી ખરીદીની પ્રતિબદ્ધતાઓનું સન્માન કરશે (સામાન્ય રીતે 6-8 અઠવાડિયા પહેલા ઓર્ડર આપવામાં આવે છે), પરંતુ તે પછી નવા ઓર્ડર આપશે નહીં.
આ કંપનીઓએ રશિયામાંથી તેલ આયાત કરવાનું બંધ કરી દીધું
હિંદુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (HPCL), મેંગલોર રિફાઇનરી એન્ડ પેટ્રોકેમિકલ્સ લિમિટેડ (MRPL) અને HPCL-મિત્તલ એનર્જી લિમિટેડ (HMEL) એ ગયા વર્ષે યુએસ દ્વારા મોટા નિકાસકારો પર પ્રતિબંધો લાદ્યા પછી તરત જ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરી દીધું હતું. હવે ઈન્ડિયન ઓઈલ કોર્પોરેશન (IOC) અને ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (BPCL) પણ ધીમે ધીમે તેમની ખરીદી બંધ કરશે.
ભારતની સૌથી મોટી ખરીદદાર રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ પણ 150,000 બેરલની માલસામાન પ્રાપ્ત કર્યા પછી આગામી થોડા અઠવાડિયામાં રશિયન તેલ ખરીદવાનું બંધ કરે તેવી શક્યતા છે કે તેણે ગયા વર્ષના અંતમાં રોસનેફ્ટ અને લ્યુકોઇલ પર યુએસ પ્રતિબંધો પછી ખરીદી અટકાવી દીધી હતી. આ નિયમનો એકમાત્ર અપવાદ ‘નાયરા એનર્જી’ હોઈ શકે છે. રશિયન સંબંધોને કારણે (રોઝનેફ્ટ નાયરામાં 49.13 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે), પ્રથમ યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા અને પછી બ્રિટન દ્વારા નાયરા પર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રતિબંધોને લીધે, અન્ય કોઈ મોટા સપ્લાયર કંપની સાથે વ્યાપાર કરવા માંગતો નથી, તેને મંજૂર ન હોય તેવી સંસ્થાઓ પાસેથી રશિયન તેલ ખરીદવાની ફરજ પડે છે.
જ્યારે પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે આ મુદ્દે ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે, વાણિજ્ય મંત્રાલય અને વિદેશ મંત્રાલયે પણ રશિયાની તેલ ખરીદી અંગે ભારત દ્વારા કરવામાં આવેલી પ્રતિબદ્ધતાઓ પર સીધો જવાબ આપ્યો નથી. સૂત્રોએ જણાવ્યું કે રોસનેફ્ટ અને લ્યુકોઈલ પર અમેરિકી પ્રતિબંધો લાગુ થયા બાદ રશિયાથી ભારતની તેલની આયાત સતત ઘટી રહી છે.
