નવી દિલ્હીઃ ઈન્ડિયા એઆઈ ઈમ્પેક્ટ સમિટ 2026 સોમવારે રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં શરૂ થઈ. આમાં વરિષ્ઠ નીતિ નિર્માતાઓ અને નેતાઓએ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI)ને સર્વસમાવેશક વિકાસ માટે જરૂરી ગણાવ્યું હતું.
ભારતના મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર (CEA) વી. અનંત નાગેશ્વરને ચેતવણી આપી હતી કે AI પ્રગતિમાં દર વર્ષે વિલંબ આર્થિક અને તકનીકી વિકલ્પોને મર્યાદિત કરે છે. “સમાવેશક વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે AI ના લાભોનો ઉપયોગ કરવા માટે ભારતે હવે પગલાં લેવાની જરૂર છે,” નાગેશ્વરને કહ્યું.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ભારત પહેલો મોટો દેશ બની શકે છે જ્યાં માનવ વિકાસ અને મશીન બુદ્ધિ એકબીજાને મજબૂત બનાવે છે.” નાગેશ્વરને કહ્યું કે સરકાર, ખાનગી ક્ષેત્ર, શિક્ષણવિદો અને નીતિ ઘડવૈયાઓએ “ટીમ ઈન્ડિયા” તરીકે કામ કરવું જોઈએ. ઉપરાંત, તેમણે બેઝ એજ્યુકેશનને મજબૂત કરવા અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાની કુશળતાને વ્યાપકપણે ફેલાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.
તેમણે કહ્યું કે AI પ્રગતિ “પોતાની રીતે થશે નહીં” અને “તાકીદ, રાજકીય ઇચ્છાશક્તિ અને મજબૂત ક્ષમતાઓની જરૂર છે.” CEA એ જણાવ્યું હતું કે AI-આધારિત સમૃદ્ધિ તરફના પ્રથમ પગલાં શિક્ષણ અને કૌશલ્ય સુધારણા અને શ્રમ-સઘન સેવા ક્ષેત્રોના વિસ્તરણ અને નિયમનકારી અવરોધોને દૂર કરવાની જરૂરિયાતથી શરૂ થવું જોઈએ.
તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે આયોજિત પગલાંનો અભાવ સામાજિક અને આર્થિક અસ્થિરતા તરફ દોરી શકે છે. ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલયના સચિવ એસ. કૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે AIનો વિકાસ માનવ-કેન્દ્રિત અને લોકતાંત્રિક રીતે સુલભ હોવો જોઈએ.
ક્રિષ્નને કહ્યું કે સરકારનો મુખ્ય સંદેશ એ છે કે AI એ સંસાધનોની લોકશાહી સુલભતા સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ, તેમજ લોકોને તકનીકી પરિવર્તનના કેન્દ્રમાં મૂકવું જોઈએ. “એઆઈ સંસાધનોની લોકશાહી ઍક્સેસ હોવી જોઈએ, અને તે એવી રીતે થવી જોઈએ કે જે લોકોને પ્રક્રિયાના કેન્દ્રમાં રાખે,” તેમણે કહ્યું.
તેમણે AIને આર્થિક વૃદ્ધિના શક્તિશાળી પ્રેરક તરીકે વર્ણવ્યું હતું અને માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક દક્ષિણના તમામ દેશોમાં વિકાસને વેગ આપવાની તેની ક્ષમતા વિશે વાત કરી હતી.
