ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે અમેરિકાએ દાવો કર્યો છે કે તેણે ભારતને 30 દિવસ માટે રશિયન તેલ ખરીદવાની ‘સ્વતંત્રતા’ આપી છે. અમેરિકા દ્વારા અપનાવવામાં આવેલી આ પરિભાષા પર દેશમાં વિરોધ પક્ષો સતત સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. આ દરમિયાન ટ્રમ્પના એનર્જી મિનિસ્ટર ક્રિસ રાઈટે અમેરિકાના નિર્ણય પાછળનું કારણ જણાવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આ એક અસ્થાયી પગલું છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ક્રૂડ ઓઈલ માર્કેટ પરના દબાણને ઘટાડવાનો છે. ક્રિસ રાઈટ પહેલા અમેરિકાના નાણામંત્રી સ્કોટ બેસન્ટે ભારતને રશિયન તેલ ખરીદવા માટે 30 દિવસની છૂટ આપવાની જાહેરાત કરી હતી. આ પછી ભારતમાં આ પરિભાષાને લઈને સરકાર પર પ્રહારો થવા લાગ્યા. વિપક્ષ તરફથી કહેવામાં આવ્યું હતું કે એક સાર્વભૌમ દેશ હોવાના કારણે અમેરિકા ભારતને કઈ રીતે પરવાનગી આપી શકે છે.
હવે એબીસી ન્યૂઝ સાથે વાત કરતા, યુએસ એનર્જી સેક્રેટરી ક્રિસ રાઈટએ કહ્યું, “અમે તેલના ભાવ નીચા રાખવા માટે કેટલાક ટૂંકા ગાળાના પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે. અમે અમારા મિત્ર ભારતને રશિયન તેલ ખરીદવાની મંજૂરી આપીએ છીએ જે પહેલેથી જહાજોમાં છે, તેની પોતાની રિફાઈનરીઓમાં પ્રક્રિયા કરી શકે છે અને તેને ઝડપથી બજારમાં ઉપલબ્ધ કરાવે છે. પુરવઠો વહેતો રાખવા અને બજાર પર દબાણ ઘટાડવાનો આ એક વ્યવહારુ રસ્તો છે.” તેમણે કહ્યું કે આ અમેરિકન નીતિમાં ફેરફાર નથી પરંતુ ટૂંકા ગાળાનું પગલું છે.
વાસ્તવમાં, આ એ જ અમેરિકા છે, જેણે થોડા મહિનાઓ પહેલા રશિયન તેલ ખરીદવા પર ભારત પર 25 ટકા ટેરિફ લાદી હતી. આ પછી પણ, ભારત સરકારે તેની ઊર્જા જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને રશિયન તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખ્યું. ઈરાન યુદ્ધના કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ખતરનાક સ્થિતિ સર્જાઈ છે. આ કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં એવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે કે જ્યાં માંગ કરતાં પુરવઠો ઓછો છે. ભારત રશિયાના તેલને પ્રોસેસ કરીને વિશ્વભરમાં મોકલે છે. આવી સ્થિતિમાં જો અમેરિકા ઇચ્છે છે કે ભારત આવું કરતું રહે.
