ઈરાન યુએસ વોર અપડેટ: અમેરિકામાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ સત્તા પર આવ્યા ત્યારથી વોશિંગ્ટનની વિદેશ નીતિ સતત આક્રમક દેખાઈ રહી છે. તેમના બીજા કાર્યકાળની શરૂઆતથી, ટ્રમ્પ કેનેડા, પનામા, વેનેઝુએલા, ગ્રીનલેન્ડ, ઈરાન, ક્યુબા જેવા દેશોને ધમકી આપતા જોવા મળી રહ્યા છે. ધમકીથી આગળ વધીને, 3 જાન્યુઆરીએ, ટ્રમ્પની સૂચના પર, યુએસ સેનાએ વેનેઝુએલામાં એક ઓપરેશન હાથ ધર્યું અને ત્યાંના રાષ્ટ્રપતિ માદુરોને હટાવી દીધા, જેના પછી તરત જ વેનેઝુએલામાં સત્તામાં આવેલા નેતાઓએ ટ્રમ્પને સમર્થન આપવાનું શરૂ કર્યું. ટ્રમ્પને પોતાની સેનાના આ અભિયાન પર ખૂબ ગર્વ છે, પરંતુ આ ગર્વને કારણે ટ્રમ્પે ઈરાનને પણ વેનેઝુએલા ગણાવ્યો હતો. માદુરોના કબજાના લગભગ 2 મહિના પછી, અમેરિકી દળોએ ઈરાન પર આક્રમણ કર્યું અને ખામેનીની હત્યા કરી, પરંતુ વેનેઝુએલાથી વિપરીત, ટ્રમ્પને ઈરાનમાં સત્તા પર કોઈ પરોક્ષ નિયંત્રણ ન મળ્યું.
વેનેઝુએલામાં પોતાના અભિયાનથી ઉત્સાહિત ટ્રમ્પે એક ઈન્ટરવ્યુ દરમિયાન કહ્યું હતું કે અમેરિકાએ વેનેઝુએલામાં જે કર્યું તે એક સારું ઉદાહરણ છે, જેને તેહરાનમાં પણ અપનાવી શકાય છે. ટ્રમ્પે તો ત્યાં સુધી કહ્યું કે અમેરિકાએ ઈરાની સરકારના ઉત્તરાધિકારીની નિમણૂકમાં સામેલ થવું પડશે, જેમ કે તેણે તાજેતરમાં વેનેઝુએલામાં ડેલસી (વેનેઝુએલાના નવા નેતા)ના કિસ્સામાં કર્યું હતું. ટ્રમ્પ ઈરાનમાં પણ વેનેઝુએલાની કાર્યવાહી બતાવવા માગે છે, પરંતુ ઈરાન અને વેનેઝુએલા વચ્ચે ઘણો તફાવત છે. આ જ કારણ છે કે ટ્રમ્પે આડકતરી રીતે વેનેઝુએલાને થોડા કલાકોમાં સત્તા બદલીને કબજો મેળવી લીધો છે, જ્યારે તેઓ ઈરાન સાથે સંભવિત લાંબા યુદ્ધમાં અટવાયેલા છે.
બે દેશો કેવી રીતે અલગ છે?
ભલે બંને દેશોની અર્થવ્યવસ્થાઓ તેલની નિકાસ પર કેન્દ્રિત હોય, પરંતુ હજુ પણ બંને દેશો વચ્ચે ઘણો તફાવત છે. વેનેઝુએલાનો વિસ્તાર અંદાજે 3,40,000 ચોરસ માઈલ છે અને તેની વસ્તી અંદાજે 28 મિલિયન છે, જ્યારે ઈરાન અંદાજે 6,26,000 ચોરસ માઈલના વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે. લગભગ બમણી અને 91 મિલિયનની વસ્તી ધરાવે છે, જે વેનેઝુએલાના ત્રણ ગણા કરતાં વધુ છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ઈરાન નાનો અને સંઘર્ષ કરતો દેશ નથી. તે એક વિશાળ, વસ્તી ધરાવતું રાષ્ટ્ર છે, જેનું અર્થતંત્ર પ્રતિબંધો અને તેની પાછળ લગભગ 50 વર્ષનો ક્રાંતિકારી ઇતિહાસ હોવા છતાં વિકાસશીલ છે.
ઈરાન ઝૂકવા તૈયાર નથી
જ્યારે યુ.એસ. દળોએ વેનેઝુએલામાં આક્રમણ કર્યું, ત્યારે માદુરોના પદ છોડ્યા પછી તરત જ કારાકાસથી સંદેશાવ્યવહારના સંદેશા આવવા લાગ્યા. માદુરોના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝ આગળ વધ્યા અને લગભગ તરત જ વોશિંગ્ટન સાથે સહકાર કરવાનું શરૂ કર્યું. “હું રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો તેમની સરકારની સાથે મળીને કામ કરવાની ઉદાર ઈચ્છા બદલ આભાર માનું છું,” તેણીએ તેના નેતાના પતન પછી તરત જ સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું. નિષ્ણાતોના મતે, અમેરિકાની વેનેઝુએલા પર વધુ સારી પકડ હતી, તે જાણતું હતું કે માદુરો પછી કોણ સત્તામાં આવશે. કારણ કે માદુરોનું તાનાશાહી શાસન એક જૂથ પર કેન્દ્રિત હતું. આવી સ્થિતિમાં જ્યારે અમેરિકાએ માદુરોને ઉપાડ્યો ત્યારે તેની ઈચ્છા પ્રમાણે જ બધું થયું.
