રમઝાન મહિનામાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનીના મૃત્યુ બાદ દેશમાં સત્તાની લગામને લઈને ચર્ચાઓ તેજ થઈ ગઈ છે. ખામેનેઈના અનુગામી માટે સૌથી પ્રખ્યાત નામ તેમના પુત્ર મોજતબા ખામેની છે, જેઓ લાંબા સમયથી ઈરાનની શાસક વ્યવસ્થામાં પ્રભાવશાળી વ્યક્તિ તરીકે ગણવામાં આવે છે. મોજતબા ખામેની એક મૌલવી છે જેમણે તેમની મોટાભાગની રાજકીય કારકિર્દી માટે કોઈ ઔપચારિક સરકારી પદ સંભાળ્યું નથી, પરંતુ તેમણે સર્વોચ્ચ નેતાના કાર્યાલયમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે.
ઈરાક-ઈરાન યુદ્ધમાં પણ સામેલ હતા
સત્તાના કોરિડોરમાં તેઓ ઘણી વખત પ્રભાવશાળી ‘પાવર બ્રોકર્સ’ અને ‘ગેટ કીપર્સ’ તરીકે જોવામાં આવ્યા છે. એવું કહેવાય છે કે 17 વર્ષની ઉંમરે તેણે થોડા સમય માટે ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધમાં ભાગ લીધો હતો. જો કે, 1990 ના દાયકાના અંતમાં તેમણે વ્યાપક જાહેર માન્યતા મેળવી, જ્યારે તેમના પિતા અલી ખામેની સર્વોચ્ચ નેતા તરીકેની સ્થિતિ મજબૂત કરવામાં આવી.
સમય જતાં તેમની ઓળખ બે મુખ્ય પાસાઓ સાથે જોડાયેલી છે. પ્રથમ, ઈરાનના સુરક્ષા ઉપકરણ, ખાસ કરીને ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) અને તેની સાથે સંકળાયેલા કટ્ટરપંથી નેટવર્ક સાથેના તેમના ગાઢ સંબંધો. બીજું, સુધારાવાદી રાજનીતિ અને પશ્ચિમ સાથેના ગાઢ સંબંધો સામે તેમનો સખત વિરોધ. ટીકાકારો તેને 2009ની વિવાદાસ્પદ પ્રમુખપદની ચૂંટણી બાદ થયેલા વિરોધના દમન સાથે પણ જોડે છે.
તેમણે ઈરાનની રાજ્ય પ્રસારણ સંસ્થા પર પણ પ્રભાવ જાળવી રાખ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે, જેનાથી તેમને દેશની માહિતી પ્રણાલી અને સરકારી પ્રવચનના એક ભાગ પર પરોક્ષ નિયંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું. 2019 માં, તત્કાલિન યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રે મોજતબા ખામેની પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા અને આરોપ મૂક્યો હતો કે તેઓ કોઈપણ ઔપચારિક સરકારી પદ રાખ્યા વિના પણ સર્વોચ્ચ નેતા વતી અસરકારક ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા.
