યુએસ-ઈરાન યુદ્ધ અપડેટ: ફેબ્રુઆરીથી ચાલી રહેલા અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટે સમજૂતી થઈ છે. શુક્રવારે આ ડીલ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે. જો કે, તે પહેલા, કરારની લીક થયેલી વિગતો દર્શાવે છે કે યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટે યુએસ સાથે પ્રારંભિક કરાર પર હસ્તાક્ષર થતાં જ, ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેશે અને તેને કોઈપણ પ્રતિબંધ વિના તેનું તેલ વેચવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.
શુક્રવારે સ્વિત્ઝર્લેન્ડમાં જે સમજૂતી થઈ છે તેમાં ઈરાનને યુદ્ધ પછીના પુનર્નિર્માણ માટે ઓછામાં ઓછા $300 બિલિયન મળવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, તેણે કહ્યું કે જો ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ સાથે સંબંધિત અંતિમ સમજૂતી પર સહમતિ થાય છે, તો અમેરિકા તેહરાન પર લગાવવામાં આવેલા તમામ યુએસ અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રતિબંધોને હટાવવાની દિશામાં કામ કરશે.
અમેરિકામાં આ કરારની ટીકા થઈ શકે છે. ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ માટે આ એક મોટો ફટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે જેમ જેમ સમજૂતીની વિગતો સામે આવી રહી છે, તેમ તેમ પોતાના દેશમાં પણ તેમની આકરી ટીકા થઈ રહી છે. આ કરારનો મોટાભાગનો ભાગ યુદ્ધ પહેલાની પરિસ્થિતિને પુનઃસ્થાપિત કરશે. આમાં દુશ્મનાવટનો અંત લાવવા, તેહરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે ફરીથી વાટાઘાટો શરૂ કરવી અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને ફરીથી ખોલવાનો સમાવેશ થાય છે. તેના બંધ થવાને કારણે વિશ્વભરમાં ઉર્જા સંકટ સર્જાયું હતું.
2015ના પરમાણુ કરાર હેઠળ ઈરાનને આપવામાં આવેલી છૂટ કરતાં ઈરાનને તરત જ મુક્તપણે તેલ વેચવાની અને બાદમાં તમામ પ્રતિબંધો હટાવવાની છૂટ આપવાના અમેરિકી પ્રસ્તાવને મોટી માનવામાં આવી રહી છે. પોતાના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 2015ના કરારમાંથી અમેરિકાને પાછું ખેંચી લીધું હતું અને તેને સૌથી ખરાબ સમજૂતી ગણાવી હતી.
ઈઝરાયેલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચેની લડાઈ તરત જ ખતમ થઈ જશે
આ કરારમાં લેબનોનમાં ઈઝરાયેલ અને ઈરાન સમર્થિત ઉગ્રવાદી સંગઠન હિઝબુલ્લાહ વચ્ચેની લડાઈનો તાત્કાલિક અંત લાવવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. આ કરારનો સૌથી સંવેદનશીલ ભાગ છે કારણ કે ઇઝરાયેલ કહે છે કે તે તેની સુરક્ષા માટે લેબનોનના મોટા ભાગો પર નિયંત્રણ જાળવી રાખશે. ઈરાને કહ્યું છે કે સમજૂતી હેઠળ ઈઝરાયેલે પીછેહઠ કરવી પડશે, પરંતુ લીક થયેલી નકલોમાં આનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી. અંતિમ કરાર થાય તે પહેલા બંને પક્ષોએ 60 દિવસ સુધી વાટાઘાટો કરવી પડશે. અમેરિકી વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે કે આ વાતચીત એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે જરૂરી છે કે ઈરાન ક્યારેય પરમાણુ હથિયારો વિકસિત ન કરી શકે.
