ઈન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA)ના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર ફાતિહ બિરોલે એક મોટું નિવેદન આપ્યું છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલી કટોકટી વચ્ચે, તેમણે જણાવ્યું હતું કે યુરોપમાં માત્ર છ અઠવાડિયા અથવા થોડા વધુ સમય માટે જેટ ઇંધણનો પુરવઠો બાકી છે. તેમણે કહ્યું કે જો ઈરાન યુદ્ધને કારણે તેલનો પુરવઠો ખોરવાઈ જશે તો ટૂંક સમયમાં ફ્લાઈટ્સ રદ થઈ શકે છે. એસોસિએટેડ પ્રેસ સાથે વાત કરતા, બિરોલે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ દ્વારા તેલ, ગેસ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ પુરવઠાના અવરોધને “અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી ઉર્જા કટોકટી” ગણાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે પહેલા ‘ડાયર સ્ટ્રેટ’ નામનું એક જૂથ હતું, પરંતુ હવે સ્થિતિ ખૂબ જ ગંભીર છે. આની વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા પર ભારે અસર પડશે. આ કટોકટી જેટલો લાંબો સમય ચાલશે, તે વિશ્વભરમાં આર્થિક વૃદ્ધિ અને ફુગાવા માટે તેટલી ખરાબ હશે.
બિરોલે વધુમાં કહ્યું કે આ સંકટની અસર પેટ્રોલ, ગેસ અને વીજળીના ભાવમાં જોવા મળશે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આર્થિક નુકસાન અસમાન રીતે વહેંચવામાં આવશે અને વિકાસશીલ દેશોને સૌથી વધુ ફટકો પડશે. 2015 થી IEA નું નેતૃત્વ કરી રહેલા તુર્કીના અર્થશાસ્ત્રી બિરોલે કહ્યું કે સૌથી વધુ નુકસાન તે દેશોને નહીં થાય જેમનો અવાજ વધુ સંભળાય છે. મુખ્યત્વે એશિયા, આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકાના ગરીબ દેશો. જો કે, તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો હોર્મુઝને કાયમી ધોરણે ખોલવામાં નહીં આવે તો દરેકને નુકસાન થશે. કોઈપણ દેશ આ સંકટથી અછૂત નહીં રહે.
ધીમી વૃદ્ધિ અથવા મંદીનું જોખમ
બિરોલે કહ્યું કે ઈરાન યુદ્ધ પહેલા વિશ્વના કુલ તેલ વેપારનો લગભગ 20 ટકા હિસ્સો હોર્મુઝ સમુદ્રમાંથી પસાર થતો હતો. જો આ જળમાર્ગને થોડા અઠવાડિયામાં ખોલવામાં નહીં આવે તો વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા પર ગંભીર પરિણામો આવશે. તેમણે કહ્યું કે યુરોપમાં અમારી પાસે કદાચ છ અઠવાડિયા જેટ ઇંધણ બાકી છે. જો અમે હોર્મુઝ ખોલી ન શકીએ તો… અમે ટૂંક સમયમાં સમાચાર સાંભળીશું કે જેટ ઇંધણના અભાવે કેટલીક ફ્લાઇટ્સ રદ કરવામાં આવી રહી છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ઘણા સરકારી નેતાઓ માને છે કે જો મેના અંત સુધીમાં હોર્મુઝની સ્ટ્રેટને ખોલવામાં નહીં આવે તો ઘણા દેશો, ખાસ કરીને નબળા અર્થતંત્રો ધરાવતા દેશોને ભારે પડકારોનો સામનો કરવો પડશે. આ ઉચ્ચ ફુગાવો, ધીમો આર્થિક વિકાસ અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં મંદી તરફ દોરી શકે છે.
‘ટોલ બૂથ’ સિસ્ટમનો વિરોધ કર્યો
બિરોલે કેટલાક જહાજો પર ઈરાન દ્વારા લાદવામાં આવેલી ‘ટોલ બૂથ’ સિસ્ટમનો વિરોધ કર્યો હતો, જેમાં હોર્મુઝમાંથી પસાર થવાને ફી આપીને મંજૂરી આપવામાં આવી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે તેને કાયમી બનાવવાથી ખતરનાક દાખલો બેસશે, જે પાછળથી મલાક્કા સ્ટ્રેટ જેવા અન્ય મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગો પર લાગુ થઈ શકે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે એકવાર આપણે તેને બદલી નાખ્યા પછી તેને પાછું લાવવું મુશ્કેલ બનશે. કોઈ પણ શરત વગર બિંદુ A થી બિંદુ B સુધી તેલ વહેવું જોઈએ.
