હિન્દુ ધર્મમાં પ્રદોષ વ્રતનું વિશેષ મહત્વ છે. પ્રદોષ વ્રત દર મહિનાના કૃષ્ણ અને શુક્લ પક્ષની ત્રયોદશીના દિવસે મનાવવામાં આવે છે. આ વ્રત ભગવાન શિવને પ્રસન્ન કરવા માટે રાખવામાં આવે છે. આ વ્રત પર ભગવાન શિવના અર્ધનારીશ્વર સ્વરૂપની પૂજા કરવામાં આવે છે. જેના કારણે પાપો દૂર થાય છે. પ્રદોષ વ્રત પર ભગવાન શિવની પૂજામાં કેટલીક ખાસ વસ્તુઓનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે, જેનાથી વ્રતનું પૂર્ણ ફળ મળી શકે છે. વ્રત દરમિયાન આખા દિવસ દરમિયાન શું ખાવું અને શું ન ખાવું તેનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. મે મહિનાનું પ્રથમ પ્રદોષ વ્રત જ્યેષ્ઠ માસના કૃષ્ણ પક્ષની ત્રયોદશી તિથિએ રાખવામાં આવશે. આ તારીખ 14મી મેના રોજ આવી રહી છે. આવો જાણીએ પ્રદોષ વ્રતની પૂજા કરવાનો યોગ્ય સમય કયો છે અને પૂજા કેવી રીતે કરવામાં આવે છે.
ગુરુ પ્રદોષ વ્રત
પંચાંગ અનુસાર, જ્યેષ્ઠ મહિનાની કૃષ્ણ પક્ષ ત્રયોદશી તિથિ 14 મેના રોજ સવારે 11:21 વાગ્યે શરૂ થશે અને 15 મેના રોજ સવારે 8:32 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. એવી ધાર્મિક માન્યતા છે કે પ્રદોષ કાળમાં ત્રયોદશી તિથિ હોય ત્યારે જ પ્રદોષ વ્રત રાખવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે આ વખતે ત્રયોદશી તિથિ પ્રદોષ કાળમાં આવતી હોવાથી ગુરુ પ્રદોષ વ્રત 14મી મેના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસ ગુરુવાર હોવાથી તેને ગુરુ પ્રદોષ વ્રત કહેવામાં આવે છે.
પૂજા માટે યોગ્ય સમય
આ દિવસે ભગવાન શિવની પૂજા પ્રદોષ કાલ દરમિયાન એટલે કે સૂર્યાસ્તની આસપાસ સાંજે કરવામાં આવે છે. સ્કંદ પુરાણ અનુસાર પ્રદોષ વ્રત દરમિયાન શિવ, દીવો, બિલ્વપત્રની પૂજા અને સ્તુતિ કરવાથી તમામ પ્રકારના પાપો નાશ પામે છે. શિવપુરાણ અનુસાર પ્રદોષ એટલે કે ત્રયોદશી તિથિના દિવસે સાંજે શિવની પૂજા કરવાથી તમામ પ્રકારના દોષ દૂર થાય છે.
પ્રદોષ વ્રત પૂજાનો શુભ સમય– સાંજે 5.22 થી 7.04 સુધી.
