છેલ્લા 25 દિવસથી ચાલી રહેલા અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ વચ્ચે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે આ યુદ્ધને ખતમ કરવા માટે બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત ચાલી રહી છે. ટ્રમ્પના કહેવા પ્રમાણે, ઈરાને અમેરિકાને સદ્ભાવનાના પ્રતીક તરીકે ‘ભેટ’ ઓફર કરી છે. જો કે ટ્રમ્પે આ ભેટની સંપૂર્ણ વિગતો આપી ન હતી, પરંતુ તેમણે કહ્યું હતું કે તે ખૂબ જ ઊંચી કિંમતની છે અને તે હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ દ્વારા તેલના વેપાર સાથે સંબંધિત છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ઈરાન ફરી ક્યારેય પરમાણુ શસ્ત્રો નહીં રાખવા માટે સંમત છે.
પરમાણુ શસ્ત્રો મુખ્ય મુદ્દો
ટ્રમ્પે વ્હાઇટ હાઉસમાં પત્રકારોને કહ્યું કે અમે અત્યારે વાતચીત કરી રહ્યા છીએ. વાટાઘાટોમાં ખાસ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ અને જેરેડ કુશનર તેમજ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો અને વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જેડી વેન્સનો સમાવેશ થાય છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે કોઈપણ સંભવિત સમજૂતી એ શરત સાથે શરૂ થશે કે ઈરાન પરમાણુ હથિયારો પ્રાપ્ત કરી શકશે નહીં. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકા ઈરાનના યુરેનિયમ ભંડાર પર કબજો કરશે અને બંને પક્ષો આ શરત પર સહમત હોવાનું જણાય છે. ટ્રમ્પે એવું પણ સૂચન કર્યું હતું કે જો કોઈ ડીલ થાય છે તો અમેરિકા અને ઈરાન સંયુક્ત રીતે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને નિયંત્રિત કરી શકે છે.
ઈરાનના ઈન્કાર અને વિરોધાભાસી નિવેદનો
જ્યાં એક તરફ ટ્રમ્પ સમજૂતીને લઈને આશાવાદી છે, ત્યારે ઈરાનના અધિકારીઓએ આ દાવાઓને ફગાવી દીધા છે, જેના કારણે મૂંઝવણની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ઈરાનની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ-બઘેર ગાલિબાફ અને ડેપ્યુટી સ્પીકર અલી નિકઝાદે ટ્રમ્પ સાથે કોઈપણ વાતચીતનો સ્પષ્ટ ઈન્કાર કર્યો છે. નિકજાદે ટ્રમ્પને જુઠ્ઠા ગણાવ્યા હતા. ઈરાને ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ના કટ્ટરપંથી પીઢ મોહમ્મદ-બાઘેર જોલગદરને તેના નવા ટોચના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા નેતા તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે, અલી લારિજાની (જે તાજેતરમાં જ ઈઝરાયેલના હવાઈ હુમલામાં માર્યા ગયા હતા)ના સ્થાને.
એક બાજુ મંત્રણા, બીજી બાજુ લશ્કરી તૈનાતી
ટ્રમ્પની રાજદ્વારી અપેક્ષાઓથી વિપરીત, જમીન પર લશ્કરી ગતિવિધિઓ તીવ્ર બની રહી છે. પેન્ટાગોને મધ્ય પૂર્વમાં વધુ ભૂમિ સૈનિકો મોકલવાનું શરૂ કર્યું છે. યુ.એસ. મરીન આ વિસ્તારમાં આગળ વધી રહી છે અને આર્મી 82મા એરબોર્ન ડિવિઝનમાંથી બ્રિગેડ કોમ્બેટ ટીમને તૈનાત કરવાની પણ યોજના ધરાવે છે. ઈઝરાયલના સંરક્ષણ મંત્રી ઈઝરાયેલ કાત્ઝે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાન પર તેમના હુમલાઓ પૂરી તીવ્રતા સાથે ચાલુ રહેશે. વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુએ તેમના નજીકના સહયોગી રોન ડર્મરને યુએસ-ઈરાન મંત્રણા પર નજર રાખવા જણાવ્યું છે જેથી ઈઝરાયેલના હિતોનું રક્ષણ થઈ શકે. સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)એ પણ પોતાનું વલણ કડક બનાવ્યું છે. સાઉદી અરેબિયાએ અમેરિકાને કહ્યું છે કે જો ઈરાન તેના એનર્જી અને વોટર પ્લાન્ટ પર હુમલો કરશે તો તે હુમલો કરવા માટે તૈયાર છે.
