મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે ઈરાનમાંથી એક ચોંકાવનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) એ યુદ્ધ-સહાયક પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લેવા માટેની લઘુત્તમ ઉંમર ઘટાડીને 12 વર્ષ કરી છે. તેહરાનમાં IRGCના સાંસ્કૃતિક અધિકારી રહીમ નદાલીએ રાજ્ય મીડિયા દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે ‘ઈરાન માટે’ નામની પહેલ હેઠળ પેટ્રોલિંગ, ચેકપોઇન્ટ્સ અને લોજિસ્ટિક્સ જેવી સહાયક ભૂમિકાઓ માટે યુવાનોની ભરતી કરવામાં આવી રહી છે. નાદલીએ કહ્યું કે જે લોકો નાની છે અને પોતે ભાગ લેવા આગળ આવી રહ્યા છે તેમની સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને અમે લઘુત્તમ વય ઘટાડીને 12 વર્ષ કરી છે. હવે 12 અને 13 વર્ષના બાળકો પણ તેમની ઈચ્છા મુજબ આ પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લઈ શકશે.
આ જાહેરાતે ઈરાનમાં સુરક્ષા અને લશ્કરી ભૂમિકાઓમાં સગીરોના ઉપયોગ અંગે નવી આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાઓ ઊભી કરી છે. નોંધનીય છે કે વર્ષ 2022માં મહસા અમીનીના મૃત્યુ બાદ થયેલા ભારે વિરોધ દરમિયાન આવી તસવીરો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ હતી, જેમાં બાળકો અને કિશોરોને સૈન્ય શૈલીનો ગણવેશ અને રક્ષણાત્મક ગિયર પહેરેલા બતાવવામાં આવ્યા હતા. ત્યારે બાળ અધિકાર કાર્યકરોએ તેની આકરી ટીકા કરી હતી.
ઈરાનનું આ પગલું યુનાઈટેડ નેશન્સ કન્વેન્શન ઓન ધ રાઈટ્સ ઓફ ધ ચાઈલ્ડ હેઠળની તેની પ્રતિબદ્ધતાઓથી વિરુદ્ધ હોવાનું માનવામાં આવે છે, જે લશ્કરી પ્રવૃત્તિઓમાં બાળકોના ઉપયોગ પર કડક પ્રતિબંધ મૂકે છે. માનવાધિકાર સંગઠનોએ અગાઉ ઈરાની સુરક્ષા દળો પર ક્રેકડાઉન દરમિયાન બાળ પ્રદર્શનકારીઓની હત્યા કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. ઈરાનમાં માનવાધિકાર કેન્દ્રના જણાવ્યા અનુસાર, 2026 ની શરૂઆતમાં વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન સુરક્ષા દળો દ્વારા 200 થી વધુ બાળકો માર્યા ગયા હતા.
ટ્રમ્પની ઈરાનને ચેતવણી
બીજી તરફ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને કડક ચેતવણી આપતા કહ્યું છે કે તે બને તેટલી વહેલી તકે સમજૂતીને લઈને ગંભીર બને, નહીંતર તેને ‘અંતિમ ફટકો’ ભોગવવો પડી શકે છે. ટ્રમ્પનું નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે તેણે એક દિવસ પહેલા જ દાવો કર્યો હતો કે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાની સમજૂતી નજીક છે, પરંતુ તેહરાને તેની 15-પોઇન્ટની યુદ્ધવિરામ યોજનાને નકારી કાઢી હતી.
