ભારતીય સેનાએ સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગને લઈને તેની નીતિમાં મહત્વનો ફેરફાર કર્યો છે. હવે સેનાના સૈનિકો અને અધિકારીઓ માત્ર જોવા અને દેખરેખના હેતુ માટે જ ઈન્સ્ટાગ્રામનો ઉપયોગ કરી શકશે. તેઓ કોઈપણ પ્રકારની પોસ્ટ કરી શકશે નહીં કે તેઓ કોઈપણ પોસ્ટને લાઈક કે કોમેન્ટ પણ કરી શકશે નહીં. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ડિજિટલ પ્રવૃત્તિઓને લઈને સેના માટે પહેલાથી જ લાગુ અન્ય તમામ નિયમો યથાવત રહેશે. સૂત્રોએ જણાવ્યું કે સેનાના તમામ એકમો અને વિભાગોને આ સૂચનાઓ જારી કરવામાં આવી છે. તેનો હેતુ સૈનિકોને સોશિયલ મીડિયા પર કન્ટેન્ટ જોવા, તેની સાથે રહેવાની અને માહિતી એકઠી કરવાની મર્યાદિત પરવાનગી આપવાનો છે જેથી કરીને તેઓ નકલી અથવા ભ્રામક સામગ્રીને ઓળખી શકે.
નવી સિસ્ટમ હેઠળ, જો સૈનિકો સોશિયલ મીડિયા પર કોઈ નકલી, ભ્રામક અથવા શંકાસ્પદ પોસ્ટ જુએ છે, તો તેઓ તેમના ઉપરી અધિકારીઓને જાણ કરી શકશે. આ માહિતી યુદ્ધ અને ખોટી માહિતી સામે સેનાની આંતરિક તકેદારીને મજબૂત કરવામાં મદદ કરશે.
ભારતીય સેના ફેસબુક, એક્સ (અગાઉ ટ્વિટર) અને ઇન્સ્ટાગ્રામ જેવા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મના ઉપયોગ અંગે સમયાંતરે માર્ગદર્શિકા જારી કરતી રહે છે. અગાઉ સુરક્ષાના કારણોસર તેમના પર કડક નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા હતા.
હની ટ્રેપ અને માહિતી લીકને કારણે કડકાઈ
આ કડક નિયમોની પૃષ્ઠભૂમિમાં, આવા ઘણા કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવ્યા હતા જેમાં કેટલાક સૈનિકોએ અજાણતાં વિદેશી એજન્સીઓ દ્વારા બિછાવેલી ‘હની ટ્રેપ’માં ફસાઈને સંવેદનશીલ માહિતી લીક કરી હતી. આ જોતાં સોશિયલ મીડિયા પર નિયંત્રણ જરૂરી માનવામાં આવતું હતું.
તાજેતરમાં, ભારતીય સેનાના વડા જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીએ ચાણક્ય સંરક્ષણ સંવાદ દરમિયાન સેનાના જવાનો દ્વારા સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ અંગેના તેમના મંતવ્યો શેર કર્યા હતા. કાર્યક્રમ દરમિયાન તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું જનરેશન Zના યુવાનો સેનામાં જોડાવા માંગે છે, પરંતુ સેના અને સોશિયલ મીડિયા વચ્ચે વિરોધાભાસ જોવા મળી રહ્યો છે. આ અંગે જનરલ દ્વિવેદીએ કહ્યું, “આ ખરેખર એક પડકાર છે. જ્યારે યુવા કેડેટ્સ NDAમાં આવે છે, ત્યારે તેઓ સૌથી પહેલું કામ તેમના રૂમમાં છુપાયેલા ફોન શોધે છે. તેમને એ સમજવામાં ત્રણથી છ મહિનાનો સમય લાગે છે કે ફોન વિના જીવન છે.” જો કે, તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે આજના યુગમાં સ્માર્ટફોન અનિવાર્ય જરૂરિયાત બની ગયો છે.
