તાજેતરમાં, યુરોપિયન યુનિયન સાથે FTA અને પછી અમેરિકા સાથે વેપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યા પછી, ભારત હવે અન્ય FTA માટે તૈયારી કરી રહ્યું છે. ભારત અને ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC) ના છ દેશો ગુરુવારે મુક્ત વેપાર કરાર પર વાટાઘાટો શરૂ કરવાની શરતો પર સંમત થયા હતા. કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે. તેમણે કહ્યું કે ભારત અને GCC દેશોએ સંદર્ભની શરતો (TOR) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જેણે હવે ઔપચારિક વાટાઘાટોનો માર્ગ મોકળો કર્યો છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે GCCમાં સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), સાઉદી અરેબિયા, કતાર, કુવૈત, બહેરીન અને ઓમાનનો સમાવેશ થાય છે. અગાઉ, ભારત અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતે મે 2020માં મુક્ત વેપાર કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. ભારત અને ઓમાને 2025ના રોજ મસ્કતમાં વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર (CEPA) પર પણ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા.
વાતચીતનો ત્રીજો રાઉન્ડ શરૂ થશે
GCC સાથે FTA મંત્રણા સંવાદની પુનઃશરૂઆત હશે. અગાઉ 2006 અને 2008માં પણ બંને પક્ષો વચ્ચે વેપાર ડીલને લઈને વાતચીત થઈ હતી. GCC દ્વારા તમામ દેશો અને આર્થિક જૂથો સાથે મંત્રણા સ્થગિત કરવાને કારણે મંત્રણાનો ત્રીજો રાઉન્ડ થઈ શક્યો નથી. જો કે હવે ટૂંક સમયમાં ફરી વાટાઘાટો શરૂ થવાની આશા છે.
ભારત કાચા તેલની આયાત કરે છે
આ FTAથી ભારતને ઘણો ફાયદો થઈ શકે છે. ભારત મુખ્યત્વે સાઉદી અરેબિયા અને કતાર જેવા ગલ્ફ દેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઈલ અને કુદરતી ગેસની આયાત કરે છે. ભારત આ દેશોમાં મોતી, કિંમતી અને અર્ધ-કિંમતી પથ્થરો, ધાતુઓ, ઇલેક્ટ્રિકલ મશીનરી, લોખંડ અને સ્ટીલ અને રસાયણોની નિકાસ કરે છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં GCC દેશોમાં ભારતની નિકાસ વાર્ષિક ધોરણે લગભગ એક ટકા વધીને લગભગ US $57 બિલિયન થઈ છે, જે એક વર્ષ પહેલા 2023-24માં US $56.32 બિલિયન હતી. જ્યારે 2024-25માં આયાત 15.33 ટકા વધીને US $121.7 બિલિયન થઈ છે.
